مجله علمی پژوهشی زیست شناسی دریا

انگل‌های تک‌یاخته‌ای تریکودینا که به پوست، آبشش‌ها و باله‌های ماهیان آب شیرین و دریایی متصل می‌شوند، باعث آسیب بافتی و عفونت‌های ثانویه می‌شوند و در شرایط پرورش متراکم آبزیان، به دلیل چرخهٔ زندگی مستقیم و انتقال سریع، تهدیدی جدی برای سلامت ماهی‌ها و بهره‌وری مزرعه محسوب می‌شوند. عوامل استرس‌زای محیطی مانند کیفیت پایین آب، نوسان دما و افزایش مواد آلیِ کاهش‌دهندهٔ سیستم ایمنی ماهیان، موجب رشد و گسترش سریع این انگل‌ها می‌شود. علائم بالینی شامل افزایش ترشح موکوس پوست و آبشش، تنفس دشوار، التهاب و ضایعات پوستی، کاهش اشتها و فعالیت غیرطبیعی ماهیان است که در موارد شدید منجر به مرگ ناگهانی، به‌ویژه در بچه‌ماهی‌ها، می‌شود. تشخیص دقیق تریکودینا با نمونه‌برداری و میکروسکوپی جهت مشاهدهٔ شکل خاص انگل، رنگ‌آمیزی نیترات نقره و در سال‌های اخیر با روش‌های مولکولی (PCR) و توالی‌یابی ژن انجام می‌گیرد. درمان تریکودینا ترکیبی از روش‌های شیمیایی مانند استفاده از فرمالدئید (فرمالین)، کلرید سدیم و آکری‌فلاوین است که با تخریب ساختار سلولی انگل، کاهش بار انگلی و جلوگیری از تکثیر آن، به بهبود سلامت ماهی‌ها کمک می‌کنند. اسید پراستیک نیز برای کاهش انگل و باکتری‌های بیماری‌زا مانند آئروموناس هیدروفیلا مؤثر است. همچنین، گیاهان دارویی و مصرف پروبیوتیک‌ها به عنوان روش‌های زیستی و تقویتی سیستم ایمنی ماهی، همراه با مدیریت بهینهٔ شرایط پرورش، کاهش تراکم و حفظ کیفیت آب اهمیت ویژه‌ای دارند. در مجموع، کنترل مؤثر تریکودینا در آبزی‌پروری نیازمند شناخت دقیق زیست‌شناسی انگل، ترکیب روش‌های درمانی شیمیایی و زیستی و مدیریت محیطی است که ضمن کاهش خسارات اقتصادی، سلامت و تولید پایدار آبزیان را تضمین می‌کند.