Komasi M, Monavari S, Zamani Hargalani F, Baikpour S. Investigation and comparison of concentration and Accumulation of Heavy Metals (Hg, Pb, Ni, V) in Raw and Treated Wastewater from Amir Kabir Petrochemical Company in Bandar Imam Khomeini and Sediments of Shadegan Wetland. 3 2025; 17 (3) :81-93
URL:
http://jmb.ahvaz.iau.ir/article-1-1015-fa.html
کماسی محمد، منوری سیدمسعود، هرگلانی فریبا زمانی، بیکپور شهرام. بررسی و مقایسه میزان غلظت و پراکنش فلزات سنگین (جیوه، سرب، نیکل و وانادیوم) در پساب خام و تصفیه شده پتروشیمی امیرکبیر بندر امام خمینی و رسوبات تالاب شادگان. زیست شناسی دریا. 1404; 17 (3) :81-93
URL: http://jmb.ahvaz.iau.ir/article-1-1015-fa.html
گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
چکیده: (275 مشاهده)
پسابهای صنایع پتروشیمی به دلیل دارا بودن ترکیبات متعدد آلی و معدنی، تهدیدی جدی برای سلامت اکوسیستمهای آبی محسوب میشوند. این پژوهش با هدف سنجش غلظت و بررسی الگوی پراکنش فلزات سنگین (جیوه، سرب، نیکل و وانادیوم) در واحدهای مختلف پتروشیمی امیرکبیر و ارزیابی میزان انباشت آنها در رسوبات تالاب بینالمللی شادگان انجام شد. در این مطالعه، ۱۵ نمونه پساب خام، ۱۵ نمونه پساب خروجی و ۱۵ نمونه رسوب سطحی از ۴ ایستگاه استراتژیک جمعآوری گردید. سنجش غلظت فلزات پس از آمادهسازی و هضم اسیدی مطابق روش استاندارد، توسط دستگاه ICP-OES مدل 730-ES انجام شد. نتایج نشان داد که در پساب ورودی، غلظت فلزات به دلیل تنوع فرآیندی در واحدهای عملیاتی دارای دامنه تغییرات گستردهای بود؛ بهطوریکه جیوه بین 02/0 تا 09/6، سرب بین 02/۰ تا 23/۲، نیکل بین 76/0 تا 88/26 و وانادیوم بین 54/6 تا 13/20 میکروگرم بر لیتر متغیر بود. بیشترین بار آلودگی در واحد الفین و کمترین آن در واحد بوتن-۱ مشاهده شد (P<0.05). فرآیند تصفیه منجر به کاهش معنیدار غلظت تمامی فلزات در پساب خروجی گردید (P<0.05). با این حال، غلظت فلزات در رسوبات تالاب (جیوه: 56/1-17/6، سرب: 92/0-06/5، نیکل: 55/19-42/59 و وانادیوم: 65/30-05/68 میکروگرم بر گرم) بهطور معنیداری بالاتر از فاز مایع بود. الگوی تجمع آلایندهها بهصورت رسوب > پساب ورودی > پساب خروجی شناسایی شد که بیانگر نقش رسوبات به عنوان مخزن نهایی آلایندههای پایدار است. همبستگی مثبت معنیدار بین فلزات در رسوب با مواد آلی و همچنین ارتباط قوی بین نیکل و وانادیوم، منشأ مشترک نفتی و کاتالیزوری آنها را تأیید میکند. مقایسه با استانداردهای EPA و NOAA نشان داد که غلظت فلزات در رسوبات ایستگاههای نزدیک به محل تخلیه پساب، از آستانههای مجاز فراتر رفته و نیازمند مدیریت فوری زیستمحیطی است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
آلودگی دریافت: 1403/8/29 | پذیرش: 1404/9/3 | انتشار: 1404/9/3