fa تحلیل راهبردی موانع توسعه صادرات آبزیان و فرآورده ‌های شیلاتی ایران با تأکید بر استانداردهای بهداشتی و تنوع‌بخشی به بازارهای هدف شیلات Fisheries كاربردي Applicable <span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA">صادرات آبزیان دریایی یکی از بخش‌های مهم و رو به رشد در اقتصاد جهانی است که به عنوان منبعی پایدار برای تأمین پروتئین، ایجاد اشتغال و افزایش درآمدهای ارزی برای بسیاری از کشورها _از جمله ایران_ اهمیت ویژه‌ای دارد. این مقاله به بررسی چالش‌های مختلف صادرات آبزیان دریایی از جمله مشکلات دامپزشکی، شیلات، گمرک، و محیط زیست پرداخته و راهکارهای ممکن برای حل این مشکلات را ارائه می‌دهد. </span><span lang="FA">بدین منظور، از </span><span lang="AR-SA">ماتریس نقاط قوت، ضعف، فرصت&shy;ها و تهدیدها (</span><span dir="LTR">SWOT</span><span lang="AR-SA">) به عنوان یک رویکرد روش&shy;مند مبتنی بر نظرات گروه خبرگان طی سال 1403-1404 برای شناسایی این نقاط در صنعت صادرات آبزیان استفاده شد. نتایج نشان داد که صنعت آبزیان ایران با برخورداری از منابع دریایی غنی و سابقه طولانی در پرورش و صید، از مزیت رقابتی قابل توجهی در بازارهای جهانی برخوردار است، به ویژه با وجود رشد مستمر تقاضا برای محصولات دریایی. با این حال، هزینه‌های بالای تولید، چالش‌های کیفی و استانداردسازی و پیچیدگی‌های مقررات تجاری، چالش‌های اساسی این صنعت محسوب می‌شوند. از طرفی، توسعه فناوری‌های نوین فرآوری و بسته‌بندی و حمایت‌های دولتی، فرصت‌های ارزشمندی برای ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی ایجاد کرده‌اند. اما نباید از رقابت فشرده جهانی، نوسانات قوانین تجاری و مخاطرات زیست‌محیطی مانند تغییرات اقلیمی و کاهش ذخایر دریایی غافل بود که می‌توانند رشد این صنعت را تحت تأثیر قرار دهند. به عنوان نتیجه&shy;گیری، صنعت صادرات آبزیان ایران با وجود چالش‌های متعدد، از پتانسیل بالایی برای رشد و ارتقای جایگاه در بازارهای جهانی برخوردار است. به‌کارگیری راهبردهای ترکیبی مبتنی بر تحلیل </span><span dir="LTR">SWOT</span><span lang="AR-SA">، از جمله ارتقای کیفیت و استانداردهای بهداشتی، بهینه‌سازی هزینه‌ها، توسعه دیپلماسی تجاری، مدیریت پایدار منابع و برندسازی بین‌المللی، می‌تواند ضمن افزایش رقابت‌پذیری، ارزش صادرات را تا ۵۰ درصد افزایش داده و سهم ایران را در بازار جهانی آبزیان به‌طور قابل‌توجهی ارتقا بخشد. تحقق این هدف، نیازمند همکاری سه‌جانبه میان دولت، بخش خصوصی و نهادهای علمی و پژوهشی است.</span></span></span></span></span></span> <span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:black">Seafood exports represent a vital and expanding sector within the global economy, serving as a sustainable source of protein, a driver of employment, and a significant contributor to foreign exchange earnings for many nations, including Iran. This article investigates key challenges facing the seafood export industry, including veterinary, fisheries, customs, and environmental concerns, while proposing potential solutions to address these issues. To this end, the Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats (SWOT) matrix was employed as a systematic approach based on the opinions of a panel of experts during the years 2024&ndash;2025 to identify these factors in the seafood export industry. The findings indicate that Iran&rsquo;s seafood industry possesses a considerable competitive advantage in global markets, owing to its abundant marine resources and extensive history in aquaculture and fisheries. This advantage is further reinforced by the rising global demand for seafood products. However, the industry faces several critical challenges, including high production costs, quality control and standardization issues, and complex international trade regulations. Conversely, advancements in processing and packaging technologies, coupled with government support, present significant opportunities to enhance Iran&rsquo;s market position. Nevertheless, the industry must contend with intense global competition, fluctuating trade policies, and environmental risks such as climate change and the depletion of marine resources, all of which could impede long-term growth. In conclusion, despite the multifaceted challenges, Iran&rsquo;s seafood export industry possesses substantial potential for growth and enhanced global market positioning. The implementation of integrated strategies derived from SWOT analysis&mdash;including quality and hygiene standard enhancement, cost optimization, trade diplomacy development, sustainable resource management, and international branding&mdash;can improve competitiveness, increase export value by up to 50%, and significantly elevate Iran&rsquo;s share in the global seafood market. Achieving this goal necessitates trilateral cooperation among the government, the private sector, and scientific and research institutions.</span></span></span></span> صادرات آبزیان, تحلیل SWOT, فرآورده‌های شیلاتی, توسعه پایدار, رقابت جهانی. Seafood exports, SWOT analysis, Fishery products, Sustainable development, Global competition. 72 79 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-750-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mohammad reza Ghalebi سید محمد رضا غالبی mahanmahan771@gmail.com 10031947532846008148 10031947532846008148 Yes Department of Economics and Marine Insurance, Faculty of Economics and Management, Khorramshahr University of Marine Sciences and Technology, Khorramshahr, Iran. گروه مدیریت و اقتصاد، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. Nima Shiry نیما شیری nima.shiry@gmail.com 10031947532846008149 10031947532846008149 No Mojtaba Abasspour مجتبی عباسپور www.hamed33159@gmail.com 10031947532846008150 10031947532846008150 No