fa آخرین یافته‌های واکسن‌ها در آبزی‌پروری با تأکید بر واکسن‌های ماهیان دریایی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="line-height:2;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">آبزی پروری به عنوان یکی از مهمترین منابع تأمین پروتئین جمعیت انسانی در دهه‌های اخیر مطرح بوده‌است. توسعه آبزی پروری ناشی از افزایش تقاضا برای پروتئین حیوانی با کیفیت بالا و مقرون‌به‌صرفه است، با این‌حال، افزایش تراکم پرورش با استرس بیشتر و خطر انتقال سریع‌تر و گسترش عوامل بیماری‌زا همراه بوده است. برای مقابله با این مشکل، آنتی بیوتیک‌تراپی یک راه‌کار قدیمی است که به دلیل مشکلات زیست‌محیطی، ایجاد مقاومت دارویی و هزینه بالای تجویز، مناسب نمی‌باشد. واکسیناسیون به‌عنوان روشی مطمئن و استاندارد برای ایجاد ایمنی در برابر شیوع ویروس‌ها و باکتری‌ها مطرح شده‌است. واکسن ایده‌آل باید ایمن، مؤثر، مقرون‌به‌صرفه بوده و قابلیت تجویز آسان داشته باشد. صنعت واکسیناسیون ماهی به‌طور مداوم در حال پیشرفت است و اخیراً با پیشرفت تکنولوژی تولید واکسن در انسان٬ پیشرفت شگرفی در صنعت آبزی‌پروری نیز حاصل شده است. این مقاله قصد دارد علاوه بر اشاره به وضعیت واکسن‌های ضد بیماری‌های باکتریایی، ویروسی و انگلی در صنعت آبزی‌پروری در جهان، آخرین یافته‌ها در مورد واکسن‌های جدید و وضعیت آنها در آبزی‌پروری را بررسی نماید. پیشرفت‌های فناوری نقش حیاتی در توسعه واکسن‌های نوترکیب زنده تخفیف حدت یافته، زیرواحدها، </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">DNA</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"> و </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">RNA</span><span style="font-size:11.0pt"> واکسن‌ها داشته است. با این حال، چالش‌هایی مانند کارایی پایین واکسن‌ها ، هزینه و دشواری تجویز تزریقی و مدت نسبتاًپایین طول ایمنی‌زایی از مشکلات پیش روی این صنعت است. با توجه به تغییرات آب و هوایی، خشکسالی و مشکلات زیست‌محیطی گرایش به دریا و پرورش ماهیان دریایی جایگاه ویژه یافته‌است، لذا واکسیناسیون ماهیان دریایی در توسعه آنها نقش مؤثری داشته است، در این تحقیق سعی شده‌است علاوه بر بررسی جایگاه و روند توسعه واکسن‌های آبزیان، توجه ویژه‌ای به واکسیناسیون ماهیان دریایی شود</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">.</span></span></span></span></span></span> <span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:black">Aquaculture has become a critical global protein source in recent decades.&nbsp;Its expansion is driven by increasing demand for high-quality, affordable animal protein. However, intensification elevates stocking densities, increasing stress and facilitating rapid pathogen transmission. Antibiotic therapy, an outdated approach, is unsuitable due to environmental impacts, antimicrobial resistance development, and high administration costs.Vaccination represents the established standard for inducing protective immunity against viral and bacterial pathogens in aquaculture.&nbsp;An ideal vaccine should be safe, effective, affordable, and easily administered. The fish vaccine industry continually advances, with recent progress significantly accelerated by innovations from human vaccine technology.This article reviews the current status of vaccines against bacterial, viral, and parasitic diseases in global aquaculture and examines the latest developments in novel vaccine platforms.&nbsp;Technological advancements have been vital for developing live-attenuated, subunit, DNA, and RNA vaccines. Nevertheless, challenges persist, including variable efficacy, the cost and logistical difficulties of injectable administration, and relatively short-lived immunity. Furthermore, climate change, drought, and environmental pressures are driving increased focus on marine environments and mariculture.&nbsp;Consequently, vaccination plays a crucial role in sustainable marine fish farming development.&nbsp;Therefore, this review specifically examines the status and development trends of aquatic vaccines, with particular emphasis on vaccinating marine fish species.</span></span></span></span> نوآوری, واکسیناسیون‌های ماهی, آبزی‌پروری, واکسن‌های ماهیان دریایی Innovation, Fish Vaccination, Aquaculture, Marine fish Vaccines 1 16 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-126-3&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Alishahi مجتبی علیشاهی alishahimoj@gmail.com 10031947532846007455 10031947532846007455 Yes Faculty of Veterinary Medicine, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز Parisa Moftakhar پریسا مفتخر moftakhar.1354@yahoo.com 10031947532846007456 10031947532846007456 No Faculty of Veterinary Medicine, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز