fa مقایسه میزان صید پنج گونه‌ی مهم تجاری صید شده توسط تور گوشگیر در صیدگاه‌های سواحل خلیج‌فارس و دریای‌عمان در بازه‌ی زمانی 5 ساله شیلات Fisheries پژوهشي Research <span style="line-height:2;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">در این مطالعه روند صید </span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">ماهی&shy;های شوریده </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">(</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Otolithes ruber</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)، سنگسر معمولی (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Pomadasys kaakan</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)،</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">حلوا&shy;سیاه (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Parastromateus niger</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)، هامور معمولی (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Epinephelus coioides</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) و شانک (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Acanthopagrus latus</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) در سواحل چهار استان جنوبی ایران مورد بررسی قرار گرفت. داده&shy;های مورد نیاز از طریق تمام شماری آمار صید توسط سازمان شیلات ایران طی سال&shy;های (1395-1399</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">(</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> گردآوردی شدند. برای تجزیه و تحلیل داده&shy;ها از آزمون تجزیه واریانس و مقایسه میانگین دانکن استفاده شد. بر اساس نتایج برای تمام گونه‌ها نوساناتی در میانگین صید سالانه مشاهده شد. بیشترین مقادیر میانگین صید سالانه در گونه&shy;های شوریده، حلواسیاه و شانک در سال 1398 و در گونه&shy;های سنگسر و هامور به ترتیب در سال&shy;های 1395 و 1399 ثبت شد. همچنین کمترین مقادیر میانگین صید سالانه در همه&shy;ی گونه&shy;ها به جز گونه&shy;ی سنگسر در سال 1395 ثبت شد. در بررسی روند صید بر اساس ماه‌های سال نیز شاهد نوساناتی در مقادیر میانگین صید بودیم. به گونه&shy;ای که بیشترین مقادیر میانگین صید ماهانه در گونه&shy;های سنگسر، حلواسیاه و شانک در ماه فروردین و در گونه&shy;های شوریده و هامور به ترتیب در ماه&shy;های بهمن و آبان و کمترین این مقادیر در گونه&shy;های سنگسر، حلواسیاه و شانک در ماه آذر و در گونه&shy;های شوریده و هامور به ترتیب در ماه&shy;های تیر و مرداد ثبت شد. در استان&shy;های مورد مطاله نیز بیشترین میانگین صید همه&shy;ی گونه&shy;های مورد مطالعه در استان سیستان و بلوچستان و کمترین مقادیر میانگین صید گونه&shy;ی شوریده در استان هرمزگان، گونه&shy;ی&shy;های سنگسر و حلواسیاه در استان خوزستان و گونه&shy;های هامور و شانک در استان بوشهر ثبت شد. این نوسانات در میزان صید می&shy;توانند تحت تاثیر عواملی مانند استفاده از ابزار صید غیر استاندارد، صید غیر</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">قانونی، صید بی&shy;رویه و افزایش تلاش صیادی، نوع ابزار صید، ترجیح زیستگاهی و غذایی آبزیان، شرایط محیطی، تغییرات ساختاری منابع ماهیگیری و سایر عوامل مؤثر باشد. با این وجود انجام مطالعات در خصوص عملیات صیادی مجاز و اصولی جهت بررسی پارامتر&shy;های مختلف اثرگذار بر کارآیی ابزارهای صید پرکاربرد از جمله تور گوشگیر که مهم&shy;ترین ابزار صید کفزیان در آب&shy;های جنوب کشور است می&shy;تواند نقش حیاتی در تقویت مناطق حفاظت‌شده دریایی، تدوین استراتژی‌های پایدار ماهیگیری جهت جلوگیری از کاهش ذخایر آبزیان به ویژه گونه&shy;هایی با ارزش اقتصادی بالا و تضمین پایداری بلندمدت منابع ایفا کند.</span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:black">In this study, the catch trends of five commercially important fish species, Silver Croaker (<i>Otolithes ruber</i>), Javelin Grunter (<i>Pomadasys kaakan</i>), Black Pomfret</span> <span style="color:black">(<i>Parastromateus niger</i>), Orange-spotted Grouper (<i>Epinephelus coioides</i>), and Yellowfin Seabream (<i>Acanthopagrus latus</i>)&nbsp; were investigated along the coasts of four southern provinces of Iran.The necessary data were collected from field studies conducted by the Iranian Fisheries Organization during the years 2016-2021. Analysis of variance</span> <span style="color:black">and Duncan&#39;s range comparison were used to analyze the data</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">. </span></span><span lang="EN"><span style="color:black">Based on the results, fluctuations in the mean annual catch were observed for all species. The highest mean annual catch values were recorded in 2019 (1398 Solar Hijri calendar) for the croaker, black pomfret and yellowfin seabream. For the </span></span><span style="color:black">Javelin grunter </span><span lang="EN"><span style="color:black">and the </span></span><span style="color:black">Orange-spotted Grouper</span><span lang="EN"><span style="color:black">, the highest values were registered in 2016 (1395) and 2020 (1399), respectively</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">. </span></span><span lang="EN"><span style="color:black">Furthermore, the lowest mean annual catch values were recorded in 2016 (1395) for all species except the </span></span><span style="color:black">Javelin grunter</span><span lang="EN"><span style="color:black">.</span></span> <span lang="EN"><span style="color:black">Fluctuations in mean catch values were also evident when examining the fishing trend based on the months of the year. Specifically, the highest mean monthly catch values for the </span></span><span style="color:black">Javelin grunter</span><span lang="EN"><span style="color:black">, black pomfret, and yellowfin seabream were recorded in Farvardin (March/April). For the croaker and the grouper, the highest values were registered in Bahman (January/February) and Aban (October/November), respectively. Conversely, the lowest monthly catch values for the </span></span><span style="color:black">Javelin Grunter</span><span lang="EN"><span style="color:black">, black pomfret, and yellowfin seabream were recorded in Azar (November/December), while for the croaker and the grouper, they were registered in Tir (June/July) and Mordad (July/August), respectively</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">. </span></span><span style="color:black">In the studied provinces, the highest mean catch for all the studied species was recorded in Sistan and Baluchestan province. The lowest mean catch values were registered in Hormozgan province for the croaker species, in Khuzestan province for the Javelin grunter and black pomfret species, and in Bushehr province for the grouper and yellowfin seabream species.</span> <span style="color:black">These fluctuations in catch rates could be influenced by factors such as the use of non-standard fishing gear, illegal fishing, overfishing, increased fishing effort, type of fishing gear, habitat and food preferences of aquatic species, environmental conditions, structural changes in fishery resources, and other contributing factors. Nevertheless, conducting studies on regulated and principled fishing operations to assess the parameters affecting the efficiency of commonly used fishing gear, such as gillnets</span> <span style="color:black">the most important fishing tool for demersal species in the southern waters of Iran</span> <span style="color:black">can play a vital role in strengthening marine protected areas, developing sustainable fishing strategies to prevent the depletion of aquatic stocks, particularly high-value economic species, and ensuring the long-term sustainability of resources.</span></span></span></span> روندصید, گونه‌های تجاری, خلیج فارس, دریای عمان Catch trend, Commercial species, Persian Gulf, Oman Sea. 35 51 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-732-1&slc_lang=fa&sid=1 mhboobeh mirzaei محبوبه میرزایی mirzeimahboobeh@gmail.com 10031947532846007318 10031947532846007318 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources ،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Yousef Paighambari یوسف پیغمبری sypaighambari@gau.ac.ir 10031947532846007319 10031947532846007319 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources گروه تولید و بهره برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Parviz Zare پرویز زارع parvizzare58@yahoo.com 10031947532846007320 10031947532846007320 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources ،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Reza Abbaspour Naderi رضا عباسپور نادری r_naderimail@yahoo.com 10031947532846007321 10031947532846007321 No Iranian Fisheries Organization سازمان شیلات ایران