fa بررسی غلظت فلزات سنگین در بافت عضله کپور ماهیان پرورشی و ارزیابی ریسک غذایی ناشی از مصرف آن‌ها شیلات Fisheries پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">این تحقیق به‌منظور اندازه‌گیری غلظت فلزات جیوه، روی، سرب و کادمیوم در بافت عضله ماهی‌های کپور معمولی (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Cyprinus carpio</span></span></i><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">)، کپور سرگنده (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Hypophthalmichthys nobilis</span></span></i><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">)،</span></span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">کپور علفخوار (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Ctenopharyngodon idella</span></span></i><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">)</span></span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">و کپور نقره‌ای (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Hypophthalmichthys molitrixs</span></span></i><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">) از ۳ استخر پرورش ماهیان گرمابی شهر ساری و ارزیابی ریسک خطر در اثر مصرف این ماهیان برای مصرف‌کنندگان در سال ۱۳۹۹ انجام شد. جهت بررسی غلظت فلزات در ماهیان، ۱۴۴ نمونه ماهی از استخرهای پرورش ماهیان گرمابی شهر ساری برداشت شد.</span></span> <span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">جهت آماده‌سازی و هضم شیمیایی نمونه‌های ماهی از روش استاندارد </span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">MOOPAM</span></span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> استفاده شد. غلظت فلزات جیوه، روی، سرب و کادمیوم موجود در بافت ماهیان به روش کوره گرافیتی توسط دستگاه جذب اتمی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Perkin-Elmer</span></span><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> اندازه‌گیری شدند. </span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">نتایج نشان داد بیشترین غلظت فلز در عضله ماهی‌های موردمطالعه مربوط به فلز روی، در ماهی کپور علفخوار به میزان۸۶/۰</span></span><span cambria="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۴۵/۷ و کمترین غلظت مربوط به فلز جیوه در ماهی کپور معمولی به میزان ۰۰/۰</span></span><span cambria="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۰۱/۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک بود. بیشترین غلظت فلزات جیوه، روی، سرب و کادمیوم در ماهی‌های موردمطالعه به‌صورت: جیوه در ماهی‌های کپور سرگنده، علفخوار و نقره‌ای (</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۰۰/۰</span></span><span cambria="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۰۲/۰</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">)، روی در ماهی کپور علفخوار (۸۶/۰</span></span><span cambria="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۴۵/۷)، سرب در ماهی کپور سرگنده (۴۵/۰</span></span><span cambria="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۹۷/۰) و کادمیوم در ماهی کپور سرگنده (۲۲/۰</span></span><span cambria="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">۴۱/۰) مشاهده شد. رابطه جیوه< کادمیوم< سرب<روی بین فلزات در ماهی‌ها وجود داشت. میانگین مقدار پتانسیل خطر (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">THQ</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">)</span></span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">برای فلزهای جیوه، سرب، روی و کادمیوم کمتر از یک به دست آمد. میزان شاخص خطر کل&nbsp;</span></span>&nbsp;<span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">((</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">HI</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> )</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Hazard Index</span></span><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> ) برای ماهی‌های کپور معمولی، کپور نقره‌ای، کپور علفخوار برابر ۳۶/۰ و برای کپور سرگنده ۴۲/۰</span></span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">بود که نشان‌دهنده عدم وجود پتانسیل ریسک خطر برای مصرف‌کنندگان بود. غلظت پایین فلزات سنگین در ماهی‌های کپور معمولی، کپور سرگنده، کپور علفخوار و کپور نقره‌ای پرورشی استخرهای ماهیان گرمابی شهر ساری کمتر از مقدار مجاز مشخص‌شده توسط آژانس حفاظت محیط‌زیست ایالات‌متحده (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">USEPA</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">) و وزارت کشاورزی، شیلات و غذای انگلستان (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">MAFF</span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">) بود؛ بنابراین مصرف این ماهیان خطری برای سلامتی مصرف‌کنندگان ازنظر فلزهای جیوه، روی، سرب و کادمیوم ندارد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">The present study was conducted to assess the hazards posed to consumers by measuring the concentrations of mercury (Hg), zinc (Zn), lead (Pb), and cadmium (Cd) in muscle tissue of common carp (<i>Cyprinus Carpio</i>), bighead carp (<i>Hypophthalmichthys nobilis</i>), silver carp (<i>Hypophthalmichthys molitrix</i>) and grass carp (<i>Ctenopharyngodon idella</i>) on Sari farmed carp fish pools. To study the concentration of metals in fish, 144 fish samples were collected from hydrothermal fish pools on Sari in 2020. The highest concentration of metal in the muscle of studied fish belonged to zinc in grass carp (7.45 mg/kg dry weight) and the lowest concentration belonged to mercury in common carp (0.01 mg/kg dry weight). Concentrations of heavy metals in common carp, bighead carp, silver carp and grass carp in Sari hydrothermal fish ponds are less than the limits declared by the US Environmental Protection Agency (USEPA) and the UK Department of Agriculture, Fisheries and Food (MAFF). The order of metals in studying fish was as follows: Zn> Pb> Cd> Hg. The target hazard quotient (THQ) for mercury, lead, zinc, and cadmium was less than one. The total hazard index (HI) was 0.36 for common carp, silver carp, grass carp, and 0.42 for bighead carp which indicates there is no potential risk to consumers.</span></span></span></span></span></span></div> فلزات سنگین, ماهیان گرمابی, پتانسیل خطر (THQ), شاخص خطر کل (HI). Heavy metals, Fish, Farmed carp, Target hazard quotient (THQ), Hazard index (HI), Sari. 69 80 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-674-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Hosseinzadeh Aski محمدعلی حسین زتده اسکی 10031947532846006708 10031947532846006708 Yes Shayan Ghobadi شایان فبادی 10031947532846006709 10031947532846006709 No ابوالفضل غسکری ساری 10031947532846006710 10031947532846006710 No Rashid Alijani Ardeshir رشید علیجانی اردشیر 10031947532846006711 10031947532846006711 No Hamed Manouchehri حامد منوچهری 10031947532846006712 10031947532846006712 No