fa زمانی دمای سطح دریا و کلروفیل a با استفاده از تحلیل تصاویر دورسنجی در دریای خزر تخصصي Special پژوهشي Research دمای سطح آب دریا به عنوان یک شاخص مهم اقلیمی و میزان غلظت کلروفیل a به عنوان یک شاخص بیومس فیتوپلانکتونی دو پارامتر مهم در مطالعات زیست دریایی هستند. دریای خزر به عنوان یک ذخیره گاه ویژه زیست آبی در دنیا مطرح است. از این رو پایش دمای سطح آب دریا و غلظت کلروفیل a جهت ارزیابی مسائل و تهدیدات آن ضروری است. بمنظور انجام این بررسی، داده های سنجنده مادیس ماهواره های آکوا و ترا از منطقه دریای خزر جمع آوری گردید. بعد از انجام عملیات پیش پردازش تصاویر، الگوریتم های استخراج دمای سطح دریا و کلروفیل a بر روی تصاویر اعمال گردید. سپس سری زمانی ماهانه دمای سطح دریا و کلروفیل a از ژانویه 2003 تا دسامبر 2009 تطویل گردید. نتایج آزمون روند من کندال فصلی نشان دهنده وجود روند افزایشی میزان غلظت کلروفیل a و عدم وجود روند در دمای سطح دریا در دوره مطالعاتی است. همچنین بر اساس آزمون پتیت یک تغییر معنادار در میزان غلظت کلروفیل a از نیمه سال 2006 مشاهده گردید. بررسی رابطه دمای سطح دریا با کلروفیل a به صورت یک همبستگی مثبت قابل توضیح است. به طوریکه 65 درصد از غلظت کلروفیل a توسط دمای سطح دریا با استفاده از مدل رگرسیون خطی قابل توجیه است، که آزمون F فیشر معناداری این رابطه را تایید می کند. Sea surface temperature is considered as an important climatic index and Chlorophyll a concentration is regarded as an essential factor for sea phytoplankton biomass and productivity for marine ecosystem. Caspian Sea is known as one of the best marine ecosystem in the Earth. In order to assessment of problems and threats of Caspian Sea, it is necessary to monitor sea surface temperature and Chlorophyll a. This study attempted to investigate time series of sea surface temperature and Chlorophyll a in monthly and seasonal scales and analysis the temporal correlation of sea surface temperature with Chlorophyll a. Hence, MODIS images of Terra and Aqua satellite were gathered from January 2003 to December 2009 over Caspian Sea. After doing of image preprocessing, the algorithms of sea surface temperature and Chlorophyll a were performed on the images. And then, monthly time series of sea surface temperature and Chlorophyll a were done. The result of seasonal Man-Kendall showed that there is a rising trend in amount of Chlorophyll a concentration and a lack of trend in sea surface temperature. In addition, the monthly and the seasonal pattern of Chlorophyll a are based on sea surface temperature. This is a significant change in Chlorophyll a concentration based on Pettitt's test in mid-2006. The results of this study indicate that there is a positive correlation between Chlorophyll a and sea surface temperature in the period of study. So that, 65% of Chlorophyll a concentration is justified as a dependent variable with sea surface temperature by using linear regression model. Also, Fisher’s F test confirms this significance of relationship. دمای سطح آب، کلروفیل a، دور سنجی، دریای خزر Sea Surface Temperature, Chlorophyll a, Remote sensing, Caspian Sea 3 12 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-122-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Adab حامد ادب adabgeo@gmail.com 1003194753284600630 1003194753284600630 Yes دانشگاه تکنولوژی مالزی Azadeh Atabati آزاده عتباتی 1003194753284600631 1003194753284600631 No دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Abolghasem Amir ahamadi ابوالقاسم امیراحمدی 1003194753284600632 1003194753284600632 No دانشگاه تربیت معلم سبزوار Reza Esmaili رضا اسماعیلی 1003194753284600633 1003194753284600633 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد