fa بررسی فراوانی، پراکنش و تنوع ماهیان مصبی و رودخانه‌ای شلمانرود (حوضه جنوب غربی دریای خزر- استان گیلان) شیلات Fisheries پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Mitra;">شناخت تنوع زیستی هر زیست&shy;بوم از دیدگاه حفاظتی بسیار پراهمیت می&shy;باشد. به&shy;منظور بررسی فراوانی، پراکنش و تنوع زیستی ماهیان شلمانرود در استان گیلان، نمونه‌برداری‌های فصلی از تابستان 1396 تا بهار 1397 از 7 ایستگاه (با فواصل پنج کیلومتری، از ارتفاع 371 تا 28-) به‌وسیله ادوات صیادی الکتریکی صورت پذیرفت. </span><span style="font-family:B Mitra;">درمجموع 978 عدد ماهی صید شدند که پس از بررسی‌های زیست&shy;سنجی و عکس‌برداری به&shy;صورت زنده رهاسازی شدند. مجموعه هجده گونه ماهی شناسایی شدند که متعلق به 6 خانواده، به ترتیب تنوع شامل کپور ماهیان (</span><span dir="LTR">Cyprinidae</span><span style="font-family:B Mitra;">) با 11 گونه، گاو ماهیان (</span><span dir="LTR">Gobiidae</span><span style="font-family:B Mitra;">) با 3 گونه و کفال ماهیان (</span><span dir="LTR">Mugilidae</span><span style="font-family:B Mitra;">)، سگ&shy;ماهیان جویباری (</span><span dir="LTR">Cobitidae</span><span style="font-family:B Mitra;">)، رفتگر ماهیان رودخانه&shy;ای (</span><span dir="LTR">Nemacheilidae</span><span style="font-family:B Mitra;">) و آزادماهیان (</span><span dir="LTR">Salmonidae</span><span style="font-family:B Mitra;">) هرکدام با 1 گونه بودند. ازنظر تنوع گونه&shy;ای بیشترین فراوانی متعلق به خیاطه&shy;ماهی سمیعی (</span><em><span dir="LTR">Alburnoides samiii</span></em><span style="font-family:B Mitra;">) با 72/14% و سیاه ماهی رازی (</span><em><span dir="LTR">Capoeta razii</span></em><span style="font-family:B Mitra;">) با 42/14% بود. بیشترین و کمترین فراوانی نسبی به ترتیب در ایستگاه کهلستان و دریاکنار به میزان 76/20 و 73/5 درصد به دست آمد که بین ایستگاه&shy;ها&shy; اختلاف معنی&shy;دار وجود داشت (05/0</span><span dir="LTR">P<</span><span style="font-family:B Mitra;">). بیشترین و کمترین فراوانی نسبی فصلی به ترتیب در تابستان و زمستان به میزان 01/32 و 43/19 درصد محاسبه گردید. همچنین بیشترین میزان شاخص شانون در بهار در ایستگاه&shy;های لیارود، کهلستان و خرشتم به میزان 882/0، در تابستان در ایستگاه خرشتم به میزان 908/0، در پاییز در ایستگاه کهلستان به میزان 894/0 و در زمستان در ایستگاه ولیسه به میزان 902/0 به ثبت رسید که اختلافات بین ایستگاه&shy;ها معنی&shy;دار بود ولی بین فصول معنی&shy;دار نبود. بیشترین میزان شاخص غالبیت سیمپسون در فصول بهار، تابستان و پاییز در ایستگاه لیارود به ترتیب به میزان 923/1، 536/2 و 811/1 و در فصل زمستان در ایستگاه بلوردکان به میزان 618/1 به ثبت رسید. میانگین شاخص غالبیت سیمپسون بین ایستگاه&shy;ها و فصول مختلف دارای اختلاف معنی&shy;داری بود (05/0</span><span dir="LTR">P<</span><span style="font-family:B Mitra;">).</span><span style="font-family:B Mitra;"> حضور گونه&shy;های اندمیک و کاهش معنادار ماهیان بزرگ&shy;جثه در شلمانرود </span><span style="font-family:B Mitra;">(احتمالاً به‌واسطه صید بی&shy;رویه، آلودگی‌ها و سموم) ضرورت حفاظت از این زیست&shy;بوم را بیش‌ازپیش نشان می&shy;دهد.</span></div> <div style="text-align: justify;">Understanding the biodiversity of any ecosystem is very important from the conservation perspective. In order to investigate the fish abundance, distribution and biodiversity of Shalmanrood River in Guilan province, seasonal samplings were done by electrofishing equipment during summer 2017 to spring 2018, from 7 sites (with 5 kilometers interval, from altitude of 371 to -28). A total of 978 fish specimens were caught, which were released alive in the same habitat after biometric surveys and photography. A total of eighteen species were identified, belonging to 6 families, including the family Cyprinidae with 11 species, Gobiidae with 3 species, and the families Mugilidae, Cobitidae, Nemacheilidae, and Salmonidae each with 1 species. In terms of species diversity, the highest frequency belonged to <em>Alburnoides samiii</em> with 14.72% and <em>Capoeta razii</em> with 14.42%. The highest and lowest relative frequencies were obtained in Kahlestan and Daryaknar sampling sites with 20.76% and 5.73%, respectively (P<0.05). The highest and lowest relative seasonal frequencies in summer and winter were calculated as 32.01% and 19.43%, respectively. Also, the highest Shannon index in spring in Liarud, Kohlestan and Khorshtam was 0.882, in summer in Khorshtam was 0.908, in autumn in Kahlestan was 0.894 and in winter in Valise recorded as 0.902, which was significant between sampling sites but not significant among the seasons. The highest Simpson dominance index was recorded in spring, summer and autumn in Liaroud at 1.923, 2.536 and 1.811, respectively, and in winter at Bolordkan at 1.618. The mean Simpson dominance index was significantly different among sampling sites and different seasons (P<0.05). The presence of endemic species and the significant decreasing of large fishes in Shalmanrud (probably due to overfishing, pollution and toxins) showed that this habitat needs protection.</div> تنوع زیستی, دریای خزر, پراکنش ماهیان, شلمانرود, استان گیلان. Biodiversity, Caspian Sea, Fish Distribution, Shalmanrud, Guilan Province 79 92 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-379-3&slc_lang=fa&sid=1 داود شاهنظری کرباسرایی 10031947532846005756 10031947532846005756 No سیدحامد موسوی ثابت 10031947532846005757 10031947532846005757 Yes صابر وطن دوست 10031947532846005758 10031947532846005758 No