fa بررسی آلودگی برخی فلزات سنگین در آب‌های بندر عسلویه و تأثیر آن بر عضله ماهی قباد (Scomberomorus guttatus) و کفشک (Brachirus orientalis) در محیط GIS شیلات Fisheries پژوهشي Research <span style="font-family:B Mitra;">دسته&shy;ای از آلاینده</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:B Mitra;">های تولیدشده توسط صنایع گاز و پتروشیمی در منطقه عسلویه فلزات سنگین می&rlm;باشد که با ورود پساب این صنایع به خلیج</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:B Mitra;">فارس منجر به آلودگی آب و ماهیان موجود در آن شده است.</span> <span style="font-family:B Mitra;">ازاین‌رو در تحقیق حاضر، غلظت فلزات سنگین (</span><span dir="LTR">Fe, Cr, Pb, Cu, Zn, Cd, Se, Ni</span><span style="font-family:B Mitra;">) باهدف ارزیابی خطر آلودگی آب&shy;های خلیج&shy;فارس و تأثیر آن بر روی ماهی قباد (</span><em><span dir="LTR">Scomberomorus guttatus</span></em><span style="font-family:B Mitra;">) و کفشک (</span><em><span dir="LTR">Brachirus orientalis</span></em><span style="font-family:B Mitra;">) بررسی شد. تعداد 42 نمونه آب و 84 نمونه از گونه&shy;های ماهی از 14 نقطه (هر نقطه سه تکرار) جمع&shy;آوری و غلظت عناصر فلزی در آب و عضله ماهی&shy;ها در سال 1398 اندازه&shy;گیری شد. به‌منظور تعیین میزان آلودگی حاصل از فلزات سنگین در آب و عضله ماهی از شاخص آلودگی فلزات سنگین (</span><span dir="LTR">HPI</span><span style="font-family:B Mitra;">) استفاده شد. همچنین درنهایت برای تعیین نحوه توزیع مکانی عناصر سنگین در اطراف نیروگاه پارس جنوبی (آب و عضله ماهی) از روش کریجینگ در محیط </span><span dir="LTR">GIS</span> <span style="font-family:B Mitra;">استفاده شد. نتایج آنالیز در نمونه&shy;های آب نشان داد که حداکثر مقادیر عناصر </span><span dir="LTR">Cd, Cu, Fe, Ni, Pb, Zn, Cr</span><span style="font-family:B Mitra;"> در نمونه&shy;های آب به ترتیب 8/4، 10، 8/9، 2/5، 4/9، 7/6 میلی&shy;گرم در لیتر است</span><span style="font-family:B Mitra;">. با توجه به مقادیر مذکور مشخص می&shy;شود که در نزدیکی نیروگاه تمامی عناصر از حد مجاز استانداردهای بین&shy;المللی بیشتر می&shy;باشند که نشان&shy;دهنده آلودگی بالای آب در این منطقه می&shy;باشد. همچنین نتایج نشان داد که آلودگی در ماهی کفشک بیشتر از ماهی قباد بود که علت آن را می&shy;توان محل زندگی این دو ماهی دانست، به‌طوری‌که ماهی قباد در نزدیکی سطح آب زندگی می&shy;کند، درحالی‌که ماهی کفشک در اعماق که آلودگی ناشی از نیروگاه بیشتر است، زندگی می&shy;کند. با توجه به نتایج این مطالعه می&shy;توان انتظار داشت که در درازمدت خطر آلودگی آب&shy;ها نسبت به فلزات سنگین ادامه یابد. به‌طوری‌که خطر آلودگی بر روی آبزیان منطقه تأثیر بسیار زیادی گذاشته که منجر به سمی شدن آن‌ها و ورود به چرخه غذایی مردم منطقه می&shy;گردد.</span> One of the pollutants produced by gas and petrochemical industries in Assaluyeh region is heavy metals which, by entering of these industries into the Persian Gulf, has caused water and aquatic pollution. Therefore, in the present study were investigated the concentration of non-carcinogenic hazard quotient index (NHQI) of heavy metals (Fe, Cr, Pb, Cu, Zn, Cd, Se, Ni) in Persian Gulf waters and its impact on <em>Scomberomorus guttatus</em> and <em>Brachirus orientalis</em>. A total of 42 water samples and 84 fish species samples were collected from 14 points (three replicates each) and the concentrations of metal elements in fish water and muscle were measured. After normalizing the data, heavy metal pollution index (HPI) was used to determine the amount of heavy metal contamination in fish and water. Finally, kriging method in GIS environment was used to determine the spatial distribution of heavy metals in fish and water. The results of analysis in water samples showed that the maximum values ​​of Cd, Cu, Ni, Pb, Zn, Pb in the samples were 4.8, 10, 9.8, 5.2, 9.4, 6.7 mg/l respectively. Given these values, it is clear that near the power plant all elements exceed international standards, indicating high water pollution in the area. The results also showed that the contamination was higher in <em>Brachirus orientalis</em> than in the <em>Scomberomorus guttatus</em> where the two fishes lived where the <em>Scomberomorus guttatus</em> live near the surface of the water, whereas the <em>Brachirus orientalis</em> were live in deeper water. Based on the results of this study, it can be expected that the long-term risk of contamination with heavy metals will continue. As the risk of contamination on the marine waters of the area has a great impact, which leads to their poisoning and enters the food cycle of the people of the region. نیروگاه پارس جنوبی, عسلویه, فلزات سنگین, کیفیت آب, ماهی کفشک, ماهی قباد, شاخص آلودگی فلزات سنگین (HPI), GIS. South Pars Power Plant, Heavy Metals, Water Quality, Brachirus orientalis, Scomberomorus guttatus, Heavy Metal Pollution Index (HPI), GIS. 83 96 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-510-3&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Mokarram مرضیه مکرم 10031947532846005324 10031947532846005324 No Razagh Obeidi رزاق عبیدی 10031947532846005325 10031947532846005325 Yes Abdol Hassan Doulah عبدالحسن دولاح 10031947532846005326 10031947532846005326 No Haniyeh Ziaeian Nourbakhsh هانیه ضیائیان نوربخش 10031947532846005327 10031947532846005327 No