fa تأثیر سطوح مختلف مس و منگنز بر ساختار ریخت‌شناسی اسپرم مارماهی دهان گرد خزری Caspiomyzon wagneri (Kessler, 1870) شیلات Fisheries پژوهشي Research <p class="Abstract" dir="RTL" style="text-align: justify;"><span b="" lang="FA" style="font-family:">مطالعه‌ی حاضر، باهدف تعیین اثر فلزات سنگین مس و منگنز بر شاخص‌های ریخت&shy;شناسی اسپرم مارماهی دهان‌گرد خزری (</span><i><span dir="LTR">Caspiomyzon</span></i><span dir="LTR"> <i>wagneri</i></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="font-family:"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شامل طول سر، عرض سر، سطح سر، شاخص کشیدگی سر، شاخص بیضی‌واری سر، طول تاژک، درصد قطع تاژک، درصد تخریب سر، درصد تخریب تاژک و درصد تخریب کل صورت پذیرفت. برای این منظور، اسپرم‌ها در سه زمان سه دقیقه، سه ساعت و 36 ساعت، در شرایط آزمایشگاه تحت تأثیر غلظت‌های 01/0، 1/0، 1، 10، 100 و 1000 میلی‌گرم در لیتر از فلزات سنگین قرار گرفتند. نتایج نشان داد، تخریب ساختار اسپرم تحت تأثیر فلزات مذکور، شامل افزایش طول، عرض و سطح سر، تخریب تاژک و تا حدودی قطع تاژک بودند که با افزایش غلظت و یا افزایش زمان مواجهه اثرات تخریبی شدیدتری نمایان شد (05/0></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt;line-height:115%">P</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="font-family:"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>). زمانی که مواجهه با آلاینده‌ از زمان مشخصی، به‌منظور شبیه&shy;سازی تجمع هر دو فلز مس و منگنز در بافت گناد، فراتر رفت، اثرات تخریبی سبب تغییر ساختار اسپرم به‌صورت کاهش طول و افزایش عرض سر و کاهش سطح سر، قطع کامل تاژک در تمام نمونه‌ها و تغییر شکل سر اسپرم از بیضی‌شکل به دایره‌ای شکل شد. دراین‌بین، فلز مس تأثیر شدیدتری در ایجاد نواقص ریختی در ساختار اسپرم نسبت به فلز منگنز داشت. بنابراین ورود فلزات مس و منگنز به محل تکثیر و حتی زیستگاه طبیعی این ماهی، می‌توانند با ایجاد اثرات تخریبی در فاکتورهای ریخت&shy;شناسی اسپرم، در قابلیت لقاح اسپرم‌ها اثرات نامطلوبی گذاشته و نرخ لقاح را به‌صورت محسوسی کاهش داده، و تهدیدی جدی برای بقای نسل این‌گونه‌ی بومی به‌حساب آیند.</span></p> <strong>Abascal, F. J., Cosson, J. and Fauvel. C., 2007.</strong> Characterization of sperm motility in sea bass: the effect of heavy metals and physicochemical variables on sperm motility. <em>Journal of fish Biology</em>, <em>70</em>:509-522.<br> <strong>Abdelmeguid, N. E., Kheirallah, A. M., Matta, C. A. and Abdel-Moneim, A., 2007.</strong> Environmental contaminant-induced spermatozoa anomalies in fish inhabiting Lake Mariut, Alexandria, Egypt. International Journal of Applied Environmental, 2:1-18.<br> <strong>Au, D. W. T., Reunov, A. A. and Wu, R. S. S., 2001.</strong> Reproductive impairment of sea urchin upon chronic exposure to cadmium. Part II: effects on sperm development. <em>Environmental Pollution</em>, 111:11-20.<br> <strong>Bradl, H. B., 2005.</strong> Heavy Metals in The Environment. Academic Press, 269 pp.<br> <strong>Brito, L. F. C., 2007.</strong> Evaluation of Stallion Sperm Morphology. <em>Clinical Techniques in Equine Practice</em>, <em>6</em>:249-264.<br> <strong>Close, D. A., Fitzpatrick, M. S. and Li, H. W., 2002.</strong> The ecological and cultural importance of a species of extinction Pacific lamprey. <em>Fisheries</em>, <em>27</em>:19-25.<br> <strong>Dietricha, G. J., Dietricha, M., Kowalskia, R. K., Doboszb, S., Karola, H., Demianowicza, W. and Glogowskia, J., 2010.</strong> Exposure of rainbow trout milt to mercury and cadmium alters sperm motility parameters and reproductive success. <em>Aquatic Toxicology</em>, <em>97</em>:277-284.<br> <strong>Dutta, H. M. and Arends, D., 2003.</strong> Effects of endosulfan on brain acetylcholinesterase activity in juveline bluegill sunfish.<em> Environmental Research</em>, <em>91</em>:157-162.<br> <strong>Gautam, G. J. and Chaube, R., 2018.</strong> Differential effects of heavy metals (cadmium, cobalt, lead and mercury) on oocyte maturation and ovulation of the catfish <em>Heteropneustes fossilis</em><span dir="RTL">:</span> an in vitro study. <em>Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences</em>, <em>18</em>: 1205-1214.<br> <strong>Gore, A.C., 2008.</strong> Developmental programming and endocrine disruptor effects on reproductive neuroendocrinology. <em>Frontiers Neuroendocrinology</em>,<em> 29</em>:358-374.<br> <strong>Hayati, A., Wulansari, E., Armando D.S., Sofiyanti, A., Fu&#39;adil Amin, M. H. and Pramudya<span dir="RTL">,</span> M., 2019.</strong> Effects of in vitro exposure of mercury on sperm quality and fertility of tropical fish <em>Cyprinus carpio</em> L<span dir="RTL">.,</span> <em>The Egyptian Journal of Aquatic Research</em><span dir="RTL">,</span> 45(2): 189-195,<br> <strong>Hela, D. G., Lambropoulou, D. A., Konstantinou, I. K. and Albanis, T. A., 2005.</strong> Environmental monitoring and ecological risk assessment for pesticide contamination and effects in Lake Pamvotis, northwestern Greece. <em>Environmental Toxicology and Chemistry</em>, <em>24</em>:1548-1556.<br> <strong>Javed, M. and Mahmood, G., 2001.</strong> Metal toxicity of water in a strech of river Ravi from Shahdera to Baloki headworks. <em>Pakistan Journal of Agricultural Sciences</em>, <em>38</em>:37-42.<br> <strong>Kardel, F. and Torabi, N., 2019.</strong> Biosorption of nickel by Halobacillus sp. KN57 isolated from the Miankaleh Wetland, Iran. <em>International Journal of Aquatic Biology</em>, <em>7(5):</em> 280-290.<br> <strong>Kim, D. E., Van look, K. J. W., McAllister, B. G., Huyskens, G., Rurang&uuml;a, E. and Olleveir, F., 2001.</strong> Computer-assisted sperm analysis (CASA) as a tool for monitoring sperm quality in fish. <em>Comparative Biochemistry and Physiology Part C. Toxicology and Pharmacology</em>, <em>130</em>:425-432.<br> <strong>Kime, D. E., 1995.</strong> The effects of pollution on reproduction in fish. <em>Reviews in Fish Biology and Fisheries</em>, <em>5</em>:52-96.<br> <strong>Kobayashi, W., 1993.</strong> Effect of osmolality on the motility of sperm from lamprey, <em>Lampetra japonica</em>. <em>Zoological Science</em>, <em>10</em>:281-285.&nbsp;<br> <strong>Lahsteiner, F., Mansour, N. and Berger B. 2004.</strong> The effect of inorganic and organic pollutants on sperm motility of some freshwater teleosts. <em>Journal of Fish Biology</em>, <em>65</em>:1283&ndash;1297.<br> <strong>Leno, G. H., Mills, A. D., Philpott, A. and Laskey L. A. 1996. </strong>Hyperphosphorylation of uncleoplasmin facilitates <em>Xenopus</em> sperm decondensation at fertilization. <em>The Journal of Biological Chemistry</em>, <em>271</em>: 7253-7256.<br> <strong>Linhart, O., Mims, S. D. and Shelton, W.L., 1995.</strong> Motility of spermatozoa from shovelnose sturgeon (<em>Scaphirhynchus platoryneclus</em> Rafinesque 1820) and paddlefish (<em>Polyodon spathulla</em> Walbaum, 1797). <em>Journal of Fish Biology</em>, <em>97</em>:902-909.<br> <strong>Othman, M. S., Nadzifah, Y. and Ahmad, A. K., 2010.</strong> Toxicity of copper and cadmium to freshwater fishes. <em>World Academy of Science</em>, <em>65</em>:869-871.<br> <strong>Psenicka, M., Hadi Alavi, S. M., Rodina, M., Gela, D., Nebesarova, J. and Linhart, O., 2007.</strong> Morphology and ultrastructure of Siberian sturgeon (Acipenser baerii) spermatozoa using scanning and transmission electron microscopy. <em>Biology of the Cell</em>, <em>99</em>:103-115.<br> <strong>Satari, M., Shahsavani, D. and Shafiei, S. H., 2002.</strong> Systematic Icthyology. Hagh Shenas, 220 pp. (In Farsi)<br> <strong>Van Look, K. J. W. and Kime, E., 2003.</strong> Automated sperm morphology analysis in fishes: the effect of mercury on goldfish sperm. <em>Journal of Fish Biology</em>, <em>63</em>:1020-1033. تولیدمثل, مارماهی, شاخص‌های ریخت‌شناسی, آلودگی Reproduction, Lamprey, Morphological indices, Pollution. 61 72 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-204-5&slc_lang=fa&sid=1 Soheil Eagdari سهیل ایگدری 10031947532846005396 10031947532846005396 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran Maryam Nasrolah Pourmoghadam مریم نصرالله پور مقدم 10031947532846005397 10031947532846005397 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran Bagher Majazi Amiri باقر مجازی امیری 10031947532846005398 10031947532846005398 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran Hadi Poorbagher هادی پورباقر 10031947532846005399 10031947532846005399 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran Nima Nemati Mabin نیما نعمتی مبین 10031947532846005400 10031947532846005400 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran