fa تنوع و فراوانی لاروهای خانواده شیرونومیده (Chironomidae) در مصب رودخانه سفیدرود (حوضه جنوبی دریای خزر) شیلات Fisheries پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b mitra;">تنوع و فراوانی لارو حشرات خانواده شیرونومیده در مصب رودخانه سفیدرود (حوضه جنوبی دریای خزر) به‌منظور تعیین تنوع و الگوی پراکنش و چگونگی ارتباط آن‌ها با شرایط محیطی بررسی شد. نمونه‌برداری از رسوبات بستر طی یک سال به‌صورت دو ماه یک‌بار، از آبان ماه 1393 تا شهریورماه 1394 با استفاده از نمونه‌بردار چنگکی (</span><span dir="LTR">Grab</span><span style="font-family:b mitra;">) مدل </span><span dir="LTR">Van Veen</span><span style="font-family:b mitra;"> (با سطح مقطع 03/0 مترمربع) انجام شد. نمونه‌برداری در سه ایستگاه (1</span><span dir="LTR">S</span><span style="font-family:b mitra;"> در رودخانه، 2</span><span dir="LTR">S</span><span style="font-family:b mitra;"> در مصب و 3</span><span dir="LTR">S</span><span style="font-family:b mitra;"> در دریا) با سه تکرار انجام شد. متغیرهای آب شامل دما و شوری و متغیرهای رسوب شامل دانه‌بندی و مواد آلی کل (</span><span dir="LTR">TOM</span><span style="font-family:b mitra;">) اندازه‌گیری شد. در این تحقیق، 11 جنس متعلق به 3 زیر خانواده </span><span dir="LTR">Chironominae</span><span style="font-family:b mitra;"> (5 جنس)، </span><span dir="LTR">Orthocladinae</span><span style="font-family:b mitra;"> (5 جنس) و </span><span dir="LTR">Tanypodinae</span><span style="font-family:b mitra;"> (1 جنس) شناسایی شدند. حداکثر میانگین فراوانی مربوط به جنس</span><em><span dir="LTR">Procladius</span></em><span style="font-family:b mitra;"> در ایستگاه 1</span><span dir="LTR">S</span><span style="font-family:b mitra;">، در اسفندماه (165 </span>&plusmn; <span style="font-family:b mitra;">300 تعداد در مترمربع) و حداقل آن مربوط به جنس‌ </span><em><span dir="LTR">Paratendipes</span></em> <span style="font-family:b mitra;">در ایستگاه 2</span><span dir="LTR">S</span><span style="font-family:b mitra;">، در شهریورماه (6 </span>&plusmn; <span style="font-family:b mitra;">11 تعداد در مترمربع) بود. نتایج حاصل از پراکنش زمانی نشان داد که بیشترین و کمترین میانگین فراوانی لاروهای شیرونومیده به‌ ترتیب در اسفندماه (75 </span>&plusmn; <span style="font-family:b mitra;">149 تعداد در مترمربع) و تیرماه (6/14 </span>&plusmn; <span style="font-family:b mitra;">6/25 تعداد در مترمربع) بود و اختلاف معنی‌داری داشت (05/0</span><span dir="LTR">P</span><span dir="LTR"><</span><span style="font-family:b mitra;">). پراکنش مکانی این لاروها در بین ایستگاه‌های موردبررسی اختلاف معنی‌داری را نشان داد (05/0</span><span dir="LTR">P<</span><span style="font-family:b mitra;">). به‌طوری‌که ایستگاه‌ رودخانه (5/52 </span>&plusmn; <span style="font-family:b mitra;">8/96 تعداد در مترمربع) فراوانی بیشتری نسبت به ایستگاه‌ مصب (8/27 </span>&plusmn; <span style="font-family:b mitra;">6/54 تعداد در مترمربع) و ایستگاه‌ دریا (0 </span>&plusmn;<span style="font-family:b mitra;"> 0 تعداد در مترمربع) داشت. در ایستگاه دریا (3</span><span dir="LTR">S</span><span style="font-family:b mitra;">) نمونه‌ای از لاروهای شیرونومیده مشاهده نشد. همبستگی معنی‌داری (05/0</span><span dir="LTR">P</span><span dir="LTR"><</span><span style="font-family:b mitra;">) بین فراوانی لاروهای شیرونومیده با عوامل محیطی آب (دما و شوری) و رسوب (دانه‌بندی و مواد آلی کل) مشاهده نشد. در بین عوامل محیطی موردبررسی، شوری آب و جنس رسوبات بستر بیشترین تأثیر را در پراکنش و فراوانی لاروهای شیرونومیده داشته‌ا‌ند.</span></div> <div style="text-align: justify;">Diversity and abundance of Chironomidae larvae in Sefidroud estuary (south Caspian Sea basin), in order to determine of diversity and distribution pattern and how their relationship with environmental conditions were studied. Sampling of substrate sediments was carried out bimonthly from November 2014 to September 2015, using Van Veen grab (0.03 m²). Sampling was carried out at three stations (S₁ in the river, S₂ in estuary and S₃ in the marine), with three replicates. Environmental factors in water such as temperature and salinity and sediment relevant factors such as grain size and total organic matter percentage (TOM) were measured. In the present study, 11 genera belong to three subfamilies, including Chironominae (5 genera), Orthocladinae (5 genera) and Tanypodinae (1 genera) were identified. The highest average abundance was related to <em>procladius</em> (300 <span dir="RTL">&plusmn;</span> 165 ind. m^-2) in river station (S1) in March and the lowest for <em>Paratendipes</em> (11<span dir="RTL">&plusmn;</span> 6 ind. m^-2) in estuary station (S2) in July. Results of temporal distribution showed that the highest and lowest abundance of Chironomidae larvae were in March (149 <span dir="RTL">&plusmn;</span> 75 ind. m^-2) and in July (25.6 <span dir="RTL">&plusmn;</span> 14.6 ind. m^-2), respectively which showed significant difference (P<0.05). Spatial distribution of Chironomidae larvae among sampling stations showed significant difference (P<0.05), as river station (S1) was higher abundance (96.8 <span dir="RTL">&plusmn;</span> 52.5 ind. m^-2) than estuary station (S2) (54.6 <span dir="RTL">&plusmn;</span> 27.8 ind. m^-2) and marine station (S3) (0 <span dir="RTL">&plusmn;</span> 0 ind. m^-2). At the marine station (S3) no specimen of Chironomidae larvae was found. A significant correlation (P<0.05) between the abundance of Chironomidae larvae and environmental variables in water and sediment were not observed. Among the studied environmental factors, water salinity and sediment grain size have the most effective on the distribution and abundance of Chironomidae larvae.</div> لارو شیرونومیده, پراکنش, فراوانی, سفیدرود, دریای خزر. Chironomidae larvae, Distribution, Abundance, Sefidroud, Caspian Sea 59 74 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-556-2&slc_lang=fa&sid=1 میثم طاول کتری 10031947532846005002 10031947532846005002 Yes گروه اکولوژی، مرکز تحقیقات ماهیان سردآبی کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تنکابن، ایران رضوان موسوی ندوشن 10031947532846005003 10031947532846005003 No