fa مقایسه ریخت‌شناسی اتولیت ساجیتا در ماهیان گونه‌های Eleutheroonema tetradactylum، Polynemus plebeius و Polynemus sextarius در مناطق مرجانی خلیج فارس و دریای عمان شیلات Fisheries پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">به&shy;منظور مطالعه و مقایسه پارامترهای ریخت&shy;سنجی اتولیت ساجیتا در گونه&shy;های راشگو چهار&shy;خط </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">Eleutheroonema tetradactylum</span></span></span></em><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">)،</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> راشگو پنج&shy;رشته </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">Polynemus</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> <em>plebeius</em></span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">و راشگو شش&shy;خط </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">Polynemus sextarius</span></span></span></em><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مناطق مرجانی آب&shy;های خلیج فارس و دریای عمان، </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">نمونه&shy;برداری </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">به روش غواصی و</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> به&shy;مدت یک سال از فروردین&shy;ماه 1393 تا </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">فروردین&shy;ماه 1394 </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">انجام پذیرفت. طی این مدت تعداد 52 <span style="color:#0070C0;">قطعه</span> </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">راشگو چهار&shy;خط، 23 <span style="color:#0070C0;">قطعه</span> راشگو پنج&shy;رشته و 45 عدد راشگو شش&shy;خط </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">مورد بررسی قرار گرفت</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">. پارامترهای زیست&shy;سنجی مانند طول، عرض، وزن، محیط و مساحت <span style="color:#0070C0;">اتولیت ساجیتا</span> و همچنین خصوصیات زیست&shy;سنجی نمونه&shy;ها شامل طول کل، ‌طول چنگالی و وزن ماهی مورد <span style="color:#0070C0;">مطالعه</span> قرار گرفت. <span style="color:#0070C0;">براساس نتایج حاصل</span>، </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">بین طول</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> و وزن اتولیت، بین طول چنگالی ماهی و طول اتولیت و همچنین بین طول ماهی و وزن ماهی</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> همبستگی بالایی مشاهده شد. بیشترین میزان همبستگی بین پارامترهای اشاره شده در گونه راشگو چهار&shy;خط به&shy;دست آمد. </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج حاصل از بررسی وزن اتولیت نشان داد که این پارامتر در گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">های</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">راشگو چهار&shy;خط و راشگو شش&shy;خط اختلاف معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">دار ندارد (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">p></span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، ولی در گونه&shy; راشگوی مخطط (پنج&shy;رشته) با دو گونه دیگر اختلاف معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">دار وجود دارد (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"><</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">). مساحت اتولیت در گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">های</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">راشگوی مخطط (پنج&shy;رشته) و راشگو شش&shy;خط اختلاف معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">داری نداشت (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">></span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، ولی در گونه&shy; راشگو چهار&shy;خط با دو گونه دیگر اختلاف معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">دار نشان داد (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"><</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">). پارامترهای طول اتولیت، عرض اتولیت و محیط اتولیت در تمام گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">ها اختلاف معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">داری داشتند (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"><</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">). در نتیجه </span></span><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">می&shy;توان گفت گونه&shy; راشگوی مخطط از طریق پارامترهای طول، عرض، وزن و محیط اتولیت از دو گونه دیگر قابل جداسازی است. همچنین گونه </span></span></span><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">راشگو چهارخط </span></span></span><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">نیز با استفاده از پارامترهای طول، عرض، مساحت و محیط اتولیت قابل تفکیک از دو گونه دیگر می&shy;باشد.</span></span></span><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span> This study aimed to comparison of morphometric characteristics of otolith in <em>Eleutheroonema tetradactylum</em><span dir="RTL">، </span><em>Polynemus</em> <em>plebeius</em> and <em>Polynemus sextarius</em> in the coral reefs of the Persian Gulf and Oman Sea. Sampling lasted from March 2014 to April 2015. During this period 52 specimens of in <em>E. tetradactylum</em>, 23 specimens of <em>P.</em> <em>plebeius,</em> and 45 specimens of <em>P.</em> <em>sextarius</em> were cut with diving method. All the fish were identified and their otolith was extracted to verify them. Investigation of otolith morphometric characteristics (length, breadth, weight, perimeter and area) were conducted. Data indicated high correlation between otolith length and otolith weight, fork length and otolith length and between fish length and weight, the highest correlation was observed in <em>E. tetradactylum. </em>The results showed significantly different between otolith weight in <em>P.</em> <em>plebeius</em> with other species (P<0.05), but not in <em>E. tetradactylum</em> and<em> P.</em> <em>sextarius</em> (P>0.05). Otolith area shown significantly different in <em>E. tetradactylum</em> with other species (P<0.05), but not in<em> P.</em> <em>plebeius</em> and <em>P.</em> <em>sextarius</em> (P>0.05). Otolith perimeter, otolith width and otolith length had significantly different in all species (P<0.05). This study indicated that <em>P.</em> <em>plebeius</em> can distinguished from other species with using otolith width, otolith length, otolith weight and otolith perimeter, and also otolith area, otolith perimeter, otolith width and otolith length are the factors can use in separation<em> E. tetradactylum </em>from two other species. اتولیت ساجیتا, راشگو ماهیان, خلیج فارس و دریای عمان Otolith, Polynemidae, Persian Gulf, Oman Sea. 1 12 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-235-9&slc_lang=fa&sid=1 نرگس جوادزاده 10031947532846004461 10031947532846004461 Yes حدیده معبودی 10031947532846004462 10031947532846004462 No محمدتقی آژیر 10031947532846004463 10031947532846004463 No