fa تعیین حساسیت زیست محیطی نوار ساحلی شهرستان تنکابن بر اساس شاخص حساسیت زیست محیطی (ESI) تخصصي Special پژوهشي Research <p>تعیین حساسیت زیست فیزیکی نوار ساحلی کشور بر مبنای شاخص ESIاقدامی است که به بررسی تعیین حساسیت مناطق حساس ساحلی در برابر انتشار مواد آلاینده به ویژه شیمیایی و نفتی می پردازد. در این راستا تمامی کرانه ساحلی محدوده مورد مطالعه در شهرستان تنکابن به طول تقریبی 30 کیلومتر با پیمایش زمینی و با کاربرد سامانه اطلاعاتی جغرافیایی (GIS) مورد بررسی قرار گرفت. طی نتایج بدست آمده، 6 رتبه از رتبه های 10 گانه اصلی جدول مذکور و در مجموع با در نظر گرفتن رتبه های فرعی، 8 رتبه در محدوده مورد مطالعه مورد شناسایی قرار گرفت و رتبهB6 با عنوان سواحل شنی تخته سنگی(سنگ و تخته سنگ) با نسبت52/51 درصد به تنهایی بیش از نیمی از کرانه ساحلی را به خود اختصاص داده است. در این میان مرغزارهای آب شیرین با اختصاص رتبه B10 و وسعت 32/0درصد از محدوده مورد مطالعه از بالاترین حساسیت زیست محیطی برخوردار می باشند. سواحل با حساسیت متوسط با 84 درصد بیشترین درصد کرانه ساحلی از لحاظ طول را به خود اختصاص داده اند و در رتبه های بعدی سواحل با حساسیت بالا با 10درصد از کرانه ساحلی و سواحل با حساسیت کم با 6 درصد از کرانه ساحلی را به خود اختصاص داده اند. از لحاظ منابع زیستی 5 گروه جانوری شامل پستانداران آبزی، پرندگان دریایی، خزندگان، ماهیان و بی مهرگان مورد شناسایی قرار گرفت. گیاهان شناسایی شده در دو دسته جلبک های دریایی و گیاهان ساحلی و مصبی قرار گرفتند. در محدوده مورد مطالعه به علت وجود رودخانه ای دائمی و تشکیل زیستگاه های مصبی که دارای تراکم و تنوع بالا از پرندگان و سایر گونه های جانوری و از جمله ماهیان کوچ رو از دریا به رودخانه برای عمل تخمریزی می باشند، دارای حساسیت زیست محیطی بالایی می باشند. از چهار گروه اصلی منابع مورد کاربری انسان، سه گروه شامل مکان های ساحلی با امکان دسترسی و استفاده تفریحی بالا، مناطق تحت مدیریت، استخراج منابع در محدوده مورد مطالعه شناسایی شده اند. </p><p></p><p></p> Tonekabonis a city in north of Iran that located in the south coast of Caspian Sea. The Caspian Sea is the largest continental water body on earth and controversy still exists whether this water body should be referred to as a sea or as a lake. Environmental Sensitivity Index (ESI) maps can provide a concise summary of coastal resources that are at risk if an oil spill occurs nearby. Typical ESI map includes information for three main components: shoreline habitats classification, biological resources and human-use resources. Before shoreline classification can take place in the field, the following basic data set must be obtained and processed: base map, aerial photos, topographic map of shoreline. The analysis of ESI map showed that Tonekabon area could be considered a medium sensitive place for oil spills. Eight categories from main 10 categories are identified along with minor categories. This can be concluded after the comparison of the local sensitivity index with the standard sensitivity index of NOAA, on which about 84% of the study area has taken medium sensitivity rank (5, 6A, 6B) and the remaining areas have taken low (6%) to high (10%) ranks. The lowest ESI mapped was assigned to Fine- to medium-grained sand beaches (ESI 3A) and the highest to freshwater marshes (10B). Data was available about six main resources in Tonekabon area. These resources are birds, fishes, habitat (native/rare plants), invertebrate, marine mammals (seals), and reptiles. Fishing economy could be brought to a standstill by spilled oil. شاخص حساسیت زیست محیطی، ESI، آلودگی نفتی، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، کرانه ساحلی، شهرستان تنکابن. Environmental Sensitivity index, oil pollution, geographic information system, shore line, Tonekabon. 77 90 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-63-1&slc_lang=fa&sid=1 SeyedMohammadreza Fatemi سید محمد رضا فاطمی 1003194753284600473 1003194753284600473 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحدعلوم وتحقیقات تهران Hamidreza Jamalzadeh حمید رضا جمالزاده 1003194753284600474 1003194753284600474 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحدتنکابن FaridGholamreza Fahimi فرید غلامرضا فهیمی 1003194753284600475 1003194753284600475 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحدتنکابن Morteza Sepehr مرتضی سپهر Sepehr_mo1981@yahoo.com 1003194753284600476 1003194753284600476 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، واحدعلوم وتحقیقات تهران