fa بررسی تغییرات فصلی فاکتورهای محیطی در میزان توده زنده اسفنج های سازه های مصنوعی (رأس بحرکان) واقع در شمال غربی خلیج فارس تخصصي Special پژوهشي Research این بررسی در منطقه استقرار سازه‌های مصنوعی واقع در سواحل بحرکان استان خوزستان در طی چهار فصل از بهار 1388 تا آخر زمستان 1388 انجام پذیرفت. در مجموع 4 ایستگاه برای نمونه‌برداری در نظر گرفته شد. یک ایستگاه در محل سازه های قدیمی (D) و سه ایستگاه در محل سازه‌های جدیدتر (A،B وC) انتخاب گردید. نمونه برداری با کمک غواص در عمق 12 متری و به صورت تصادفی با انداختن کوادرات 25/0×25/0 متر مربع انجام شد. نمونه های جمع آوری شده شناسایی و میزان توده زنده آن ها در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان تخمین زده شد. فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب شامل دما (درجه سانتی گراد)، شوری (قسمت در هزار)، اکسیژن (میلی گرم در لیتر)، pH و کدورت (واحد کدورت نفلومتری یا NTU) در کلیه فصول در هر ایستگاه توسط دستگاه پرتابل اندازه گیری و ارتباط آن ها با میزان توده زنده در 10 گونه اسفنج مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از این بررسی‌ها نشان دهنده سازش این گروه از جانداران نسبت به تغییرات دما و شوری موجود در منطقه می باشد، به گونه ای که با افزایش شوری در فصول سرد سال میزان توده زنده در اسفنج‌ها افزایش و با کاهش میزان شوری در فصول گرم سال از میزان توده زنده در اسفنج ها کاسته شده است. This research was carried out seasonally from May 2009 to February 2010 in artificial reefs of Bahrakan coastal water (Khouzestan, Northwest of Persian Gulf). Totally 4 stations wereselected for sampling one site placed in old artificial reef (D) and three in new artificial reef (A, B and C). The samples were collected randomly by SCUBA diving at depth of 12m by throwing quadrate (0.25×0.25m). The collected specimens were transferred to laboratory foridentification and seasonalbiomass estimation. Chemical and physical factors of water including temperature, salinity, dissolvedoxygen, pH and turbidity were measured in each season and in each station by portable instruments. The relationships of environmental factors with biomass of10 specimens of sponges were studied. The resultsshowed that, the sponges were adapted to changes of temperature and salinity, namely with increase of salinity in cold seasons the biomass increases and vice versa. اسفنج، سازه های مصنوعی، بحرکان، فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب، خلیج فارس. Sponges, Artificial Reef,Bahrakan,Chemical and Physical factors, Persian Gulf. 41 50 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-28-2&slc_lang=fa&sid=1 Negin Derakhshesh نگین درخشش negin.biology@gmail.com 1003194753284600490 1003194753284600490 Yes دانشگاه علوم و فنون دریایی Ahmad Savari احمد سواری 1003194753284600491 1003194753284600491 No Babak Doostshenas بابک دوست شناس 1003194753284600492 1003194753284600492 No Simin Dehghan Madiseh سیمین دهقان مدیسه 1003194753284600493 1003194753284600493 No Abdolmajid Doraghi عبدالمجید دورقی 1003194753284600494 1003194753284600494 No