fa تغییرپذیری مکانی زمانی کلروفیلa و شکوفایی جلبکی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای در حوضه جنوبی دریای خزر شیلات Fisheries پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:150%;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">افزایش غیرطبیعی در میزان فیتوپلانکتون&shy;ها از طریق، تأثیر بر عملکرد شبکه&shy;های غذایی و تنوع زیستی به‌عنوان عامل تهدیدکننده بوم‌سامانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">ها &rlm;‌‌های دریایی محسوب می&shy;شود. افزایش</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> مواد معدنی و نوترینت</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">‌های حاصل از فعالیت&shy;های انسانی، موجب افزایش نامطلوب و غیرطبیعی این میکروارگانیسم&shy;ها می&shy;شود. درنتیجه پایش زیست&shy;توده فیتوپلانکتونی به‌عنوان یک روش کارآمد برای شناخت و پاسخ بوم‌سامانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">ها &rlm;&shy;های دریایی به فشار ناشی از فعالیت&shy;های انسانی و به دنبال آن پر غذایی می&shy;باشد. به‌منظور انجام این بررسی، داده&shy;های ماهواره&shy;ای سنجنده </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SeaWiFS</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MODIS Aqua</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> از منطقه حوضه جنوبی دریای خزر جمع&shy;آوری شدند، پس از انجام پیش&shy;پردازش&shy; تصاویر و استخراج الگوریتم سری زمانی ماهانه کلروفیل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> و درجه حرارت سطح دریا از تاریخ ژانویه 1998 تا دسامبر 2015 و سپس تجزیه‌وتحلیل سری زمانی نرخ تغییرات با استفاده از رویه روند میانه (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Theil-Sen</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">) محاسبه گردید. نتایج حاصل از این آزمون نشان داد که مقدار غلظت کلروفیل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span> <span style="font-family:b mitra;">در </span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">آب‌های سطحی منطقه تحقیقاتی طی سال‌های 2015-1998 دارای روند افزایشی سالیانه 02/0 میلی&shy;گرم بر مترمکعب و همچنین مقدار درجه حرارت سطح دریا نیز شاهد روند افزایشی 11/0 درجه سانتی&shy;گراد سالانه می&shy;باشد. همچنین نتایج حاصل از داده&shy;های میدانی جهت ارتباط بین مقدار غلظت کلروفیل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> و فراوانی شانه&shy;دار مهاجم نشان از ارتباط نسبتاً قوی بین این دو مؤلفه بود (65/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">R²</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">) از سوی دیگر، مقدار میانگین غلظت کلروفیل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> در محدوده&shy;ی شکوفایی جلبکی نسبت به خارج از محدوده&shy;ی شکوفایی بیشتر بود. ازاین‌رو، شکوفایی جلبکی می&shy;تواند به‌عنوان یکی از عوامل مهم در افزایش غلظت کلروفیل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> در نظر گرفته شود.</span></span></p> Extensive increase of phytoplankton is considered as a threatening factor in marine ecosystems by influencing food networks and biodiversity. Increase of minerals and nutrient due to human activities cause abnormal increase of this microorganism. As a result, phytoplankton biomass monitoring can be used as an effective method for identifying marine ecosystem from human activity pressure and eutrophication. In this study SeaWiFS and MODIS Aqua data were used for the study area. After preprocessing of chlorophyll<span dir="RTL">-</span>a and SST data and extracting time series algorithms of these data from 1998 to 2015, rate of the changes calculated by median trend. Result of this test showed that amount of chlorophyll<span dir="RTL">-</span>a concentration in the investigation surface water area from 1998 to 2015 have increasing trend (0.02 mg/m³) and also SST (Sea Surface Temperature) increased 0.11^{<span dir="RTL">◦</span>}C. Also, result showed good correlation between a concentration and <em>Mnemiopsis leidyi</em> (R²=0.65). In other words, amount of chlorophyll a Concentration in the alga bloom area is more than another area. In hence, one of the most important in chlorophyll a is algal blooms. MODIS Aqua, SeaWiFS, شانه‌دار دریای خزر, کلروفیلa, سنجش‌ازدور, حوضه جنوبی دریای خزر MODIS Aqua, SeaWiFS, Mnemiopsis leidyi, chlorophyll-a, Remote sensing, Southern Caspian Sea. 35 54 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-445-2&slc_lang=fa&sid=1 بنیاد احمدی 10031947532846003783 10031947532846003783 No دانشگاه تربیت مدرس، نور مهدی غلامعلی فرد 10031947532846003784 10031947532846003784 Yes دانشگاه تربیت مدرس، نور