fa ارتباط تغییرات اسمولاریته سرم و برخی شاخص های یونی در روند رسیدگی جنسی ماهی ازون برون (Acipenser stellatus) پرورشی تخصصي Special پژوهشي Research تحقیق حاضر با هدف تعیین ارتباط روند تغییرات برخی شاخص های یونی با روند رسیدگی جنسی روی 30 قطعه ماهی ازون برون (Acipenser stellatus) پرورشی به مدت یک سال انجام پذیرفت. میزان اسمولاریته در ماهیان نر و ماده در مراحل مختلف رسیدگی جنسی در فصول مختلف دارای اختلاف معنی دار (05/0< P) بود. سطوح یون های سدیم، کلسیم و منیزیم در ماهیان ماده در مراحل اولیه رسیدگی جنسی اختلاف معنی داری را نشان نداد (05/0> P)، ولی در مرحله IV رسیدگی جنسی میزان یون کلسیم طی فصول مختلف سیر نزولی داشت، به  صورتی که در فصل بهار به طور معنی داری (05/0< P) به حداقل (49/1±85/8 میلی اکی والان در لیتر) رسید. یون منیزیم نیز در مولدین ماده مرحله IV هم زمان با پیشرفت تکامل جنسی در فصول مختلف نوسان داشته و در بهار به حداقل (26/0± 66/1 میلی اکی والان در لیتر) میزان خود رسید. در ماهیان نر، علاوه بر یون های کلسیم و منیزیم، یون سدیم نیز در فصول مختلف نوساناتی را از خود نشان داد، به طوری که میزان یون سدیم در مولدین نر مرحله III در زمستان به حداکثر (86/2±2/139 میلی اکی والان در لیتر) و در بهار به حداقل (51/2±66/132 میلی اکی والان در لیتر) میزان خود رسید. علاوه بر این که ارتباط مستقیمی بین تغییرات میزان اسمولاریته و یون سدیم در هر دو جنس نر و ماده وجود داشت، در ماهیان ماده مرحله IV بین سطوح یون کلسیم و روند رسیدگی جنسی با سایر مراحل و در فصول مختلف ارتباط معنی داری مشاهده گردید. بنابراین می توان اظهار نمود که یون سدیم نقش اصلی را در تنظیم اسمولاریته بر عهده داشته و می توان یون کلسیم را به عنوان شاخص مهم تشخیص روند تکامل جنسی ماهیان ازون برون پرورشی ماده مد نظر قرار داد. In order to evaluating therelationshipbetween osmotic – ionic changes and sexual maturation stages, 30 farmed Acipenserstellatus were selected and were studied for a 1 year period. There was a significant difference in serum osmolarity of males and females at sexual maturation stages in different seasons (P<0.05). Results of ion concentration (sodium, potassium, calcium and magnesium) showed no significance different at early stages (P>0.05), but Ca2+ was decreased significantly (P< 0.05) at the stage IV in different seasons with development of sexual maturation and was minimum in spring (8.85 ± 1.49 mEq/L). Concentration of Mg2+ showed a various fluctuation in different seasons with development of sexual maturation and decreased to its minimum concentration in spring (1.66± 0.26 mEq/L). In males, besides of Ca2+ and Mg2+, Na+ also showed different fluctuation in different seasons and reached to its minimum concentration in spring (132.66 ± 2.56 mEq/L). According to observed results, there was a direct relationship between osmolarity and sodium ion in males and females. Also, there was a significant difference between calcium ion and sexual maturity development. Therefore it can be concluded that sodium has a major role in osmoregulation and also we give emphasis on calcium ion as major sexual indices in A. stellatus. ازون برون، اسمولاریته، یون، تکامل جنسی، Acipenser stellatus Osmolarity, Ion indices, Sexual maturity, A. stellatus 61 68 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-54-1&slc_lang=fa&sid=1 Ayoub YousefiJourdehi ایوب یوسفی جوردهی Ayoub2222002@yahoo.com 1003194753284600568 1003194753284600568 Yes موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر Mahmoud Bahmani محمود بهمنی 1003194753284600569 1003194753284600569 No Rezvan ollahKazem رضوان اله کاظمی 1003194753284600570 1003194753284600570 No Ali Hallajian علی حلاجیان 1003194753284600571 1003194753284600571 No Mohammad Pourdehghani محمد پور دهقانی 1003194753284600572 1003194753284600572 No