fa بررسی تنوع ژنتیکی ماهی شوریده (Otolithes ruber) در خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از توالی‌یابی ژن rRNA 16s میتوکندریایی شیلات Fisheries پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">یکی از ذخایر باارزش شیلاتی موجود در خلیج‌فارس، ماهی شوریده بانام علمی <em><span dir="LTR">Otolithes ruber</span></em> متعلق به خانواده شوریده ماهیان (<span dir="LTR">Sciaenidae</span>) می‌باشد. ازاین‌رو شناخت جمعیت‌های این ماهی در راستای حفظ ذخایر ژنتیکی این‌گونه بسیار ضروری می‌باشد. منطقه موردبررسی در این پژوهش آب‌های ساحلی ایران در خلیج‌فارس و دریای عمان شامل آبادان، بوشهر، دیر، بندرعباس و جاسک بود. تعداد 5 نمونه ماهی شوریده از هر منطقه جمع‌آوری شد. <span dir="LTR">DNA</span> ژنومی هر یک از نمونه‌ها از باله دمی استخراج و واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (<span dir="LTR">PCR</span>) برای <span dir="LTR">DNA</span> نمونه‌های موردنظر با استفاده از یک جفت آغازگر ژن <span dir="LTR">16s rRNA</span> انجام گرفت. توالی یابی از محصولات <span dir="LTR">PCR</span> انجام گردید. نتایج این بررسی، نشان‌دهنده تمایز ژنتیکی نسبتاً پایینی بین جمعیت‌های مناطق مختلف بود، به‌طوری‌که بیشترین تمایز ژنتیکی معنی‌دار (05/0><span dir="LTR">P</span>) بین مناطق جاسک و آبادان (88/4) و کمترین تمایز ژنتیکی معنی‌دار (05/0><span dir="LTR">P</span>) بین مناطق بوشهر و آبادان (18/0) مشاهده گردید. اختلافات ژنتیکی در میان گروه‌های سه‌گانه تعریف‌شده (گروه نخست: آبادان و بوشهر، گروه دوم دیر و بندرعباس و گروه سوم جاسک) 13/20 درصد از مجموع واریانس را به خود اختصاص داد. واریانس برآورد شده در مقایسه میان مناطق پنج‌گانه تنها 70/2 درصد از ورایانس را در بر‌داشت. بیشتر اختلافات ژنتیکی برآورد شده در درون جمعیت‌ها برآورد گردید (17/77 درصد از کل واریانس) که نشان‌دهنده این است که مجموعه پرارزشی از تنوع ژنتیکی در بین افراد در مناطق مختلف پراکنده‌شده است که لزوم نگهداری از این ذخایر را ضروری می‌سازد. در بررسی کنونی بر مبنای ژن <span dir="LTR">16s rRNA</span> تمایز ژنتیکی نسبتاً پایینی مشاهده شد. به‌طورکلی پایین بودن تمایز ژنتیکی این‌گونه ماهی را می‌توان به نبود موانع عمده در دریا که موجب جدایی جغرافیایی شوند نسبت داد.</p> <p class="Abstract"><i>Otolithes ruber</i> is one of the most important fisheries stocks of Persian Gulf that belongs to sciaenidae family. Thus identifying populations of this species is very important in order to preserve the genetic stocks of it. The studied area in this research was coastal waters of Persian gulf and Oman Sea, including Abadan, Boushehr, Dayyer, Bandar Abbas and Jusk. 5 samples of each area were collected. Genomic DNA of each sample was extracted from caudal fin and PCR was carried out for them with one pair of 16s rRNA primer. PCR products were sequenced. The results of this study showed low genetic differentiation between different areas populations, as the most significant (P<0.05) difference was observed between Jusk and Abadan and the least significant (P<0.05) difference was observed between Boushehr and Abadan. Genetic variance in three defined groups (first group: Abadan and Boushehr; second group: Dayyer and Bandar Abbas and third group: Jusk) was 20.13 of total variance. Estimated variance in comparison between 5 areas was 2.70 of total variance. The most observed genetic variance was in the populations of each area. This shows there is a valuable genetic diversity in different areas that make it necessary preserving this genetic stocks. In this study, there was a low genetic differentiation according to 16s rRNA gene. In general, the low amount of genetic differentiation of this species is relevant to lack of any barrier in Sea that cause geographical separation.<span b="" dir="RTL" lang="FA" style="font-family:"></span></p> ماهی شوریده, تنوع ژنتیکی, خلیج‌فارس, دریای عمان, 16s rRNA Otolithes ruber, Genetic diversity, Persian Gulf, Oman sea, 16s rRNA gene. 1 12 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-92-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehrdad Nasri Tajan مهرداد نصری تجن 10031947532846003332 10031947532846003332 No دانشگاه آزاد اسلامی، بندرانزلی Seyed Ahmad Ghasemi سید احمد قاسمی 10031947532846003333 10031947532846003333 No گروه بیوتکنولوژی دریا، مرکز مطالعات و پژوهشهای خلیج‌فارس، دانشگاه خلیج‌فارس بوشهر Mahtab Gharibkhani مهتاب قریب خانی 10031947532846003334 10031947532846003334 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا