fa بررسی و مقایسه‌ی خواص ضد میکروبی کیتین و کیتوزان استخراج‌شده از بخش‌های مختلف اسکلت خارجی خرچنگ شناگر آبی (Portunus segnis) از منطقه بندرعباس شیلات Fisheries پژوهشي Research <p class="Abstract" dir="RTL" style="text-align: justify;"><span b="" lang="FA" style="font-family:">سالانه 70-40 درصد از سخت‌پوستان دریایی صیدشده به ضایعات تبدیل می‌شوند که حدود 30-20 درصد اسکلت خارجی این سخت‌پوستان کیتین است؛ بنابراین دورریزهای سخت‌پوستان مواد اولیه‌ی مناسبی جهت تولید کیتین به شمار می‌رود. کیتوزان مهم‌ترین مشتق به‌دست‌آمده از کیتین است که خواص زیستی مختلفی دارد. در این مطالعه نمونه‌های خرچنگ شناگر آبی (</span><i><span dir="LTR">Portunus segnis</span></i><span b="" lang="FA" style="font-family:">) در تابستان 1393 با تور ترال از آب‌های بندرعباس صید و طی روش‌های استاندارد آزمایشگاهی کیتین و کیتوزان از پوسته‌ی آن استخراج گردید. کمیت و فعالیت ضد میکروبی کیتین و کیتوزان استخراج‌شده از بخش‌های مختلف اسکلت خارجی (کاراپاس، سینه، چنگک و پاهای راه روی) روی 11 سویه باکتریایی و 3 سویه‌ی قارچی موردبررسی و مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقدار کیتین و کیتوزان در پاهای راه روی به‌طور معنی‌داری بیشتر از دیگر بخش‌ها بود. کیتوزان نسبت به کیتین خواص ضد میکروبی بیشتری را از خود نشان داد. حساسیت باکتری‌های گرم منفی و گرم مثبت نسبت به کیتین و کیتوزان استخراج‌شده تفاوت معنی‌داری نداشت. سویه‌های قارچی نسبت به سویه‌های باکتریایی در برابر کیتین و کیتوزان استخراج‌شده از بخش‌های مختلف مقاوم‌تر بودند. کیتین و کیتوزان استخراج‌شده از کاراپاس و چنگک فعالیت ضد میکروبی بیشتری را از خود نشان دادند.</span><span dir="LTR" lang="FA"> </span><span b="" lang="FA" style="font-family:">محدوده‌ی کمترین غلظت بازدارنده‌ی رشد و کمترین غلظت کشنده‌ی رشد به ترتیب بین 1000-125 و 1000-500 میکروگرم بر لیتر بود. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان سخت‌پوستان خلیج‌فارس را به‌عنوان منبع مناسب جهت تولید کیتین و کیتوزان به‌عنوان ترکیبات ضد میکروبی به شمار آورد. بخش‌های مفید پوسته سخت‌پوستان جهت استحصال این پلیمر را نیز می‌توان شناسایی نمود. همچنین تأثیر این ترکیبات زیستی روی برخی از پاتوژن ها نیازمند مطالعات بیشتر می‌باشد.</span></p> <p class="Abstract">Approximately 40-70%of crustaceans are caught, converted into waste that about 20-30%of shells of them is chitin. So, the shells of crustaceans are an appropriate source for chitin production. Chitosan is derived from chitin has a variety of biological activity. In this study, samples of blue swimming crab from Bandar Abbas coastal water were capturedin summer 2014. Chitin and chitosan from shells of crabs extracted using standard methods.The quantity and antimicrobial activity of chitin and chitosan extracted from different parts of crab <i>Portunus segnis</i> exoskeleton (carapace, claw, cephalothoraxesand walking legs) were examined against 11 bacterial and 3 fungal strains.Results showed that the amount of chitin and chitosan in the walking legs were significantly (P< 0.05) higher than other parts of exoskeleton. Chitosan showed slightly high antimicrobial activity than chitin extracted(P<0.05). Gram negative bacteria were sensitive to chitin and chitosan as well as gram positive bacteria.Bacterial strains showed more sensitivity than fungi against chitin and chitosan extracts. Carapace and claw shell chitosan was more effective than those from cephalothorax and walking legs. The range of MIC and MBC varied between 125-1000 &mu;g/ml and 500-1000 &mu;g/ml, respectively. According to the results obtained Persian Gulf shellfish was suitable for the chitin and chitosan production. Crustaceans of Persian Gulf can be used as a natural source for chitin and chitosan production. Also, better parts of crustacean shells for extract of these polymers can be identified. Effect of these compounds on some pathogens required further investigation.</p> خرچنگ, پوسته, ترکیبات زیست فعال, کیتین, کیتوزان, Portunus segnis Crab, Shell, Biological compounds, Chitin, Chitosan, Portunus segnis 9 20 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-390-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Sadegh Khakshoor محمد صادق خاکشور 10031947532846003474 10031947532846003474 No دانشگاه شهید بهشتی، تهران Pazooki Jamileh جمیله پازوکی 10031947532846003475 10031947532846003475 Yes دانشگاه شهید بهشتی، تهران