fa ارزیابی حساسیت فیزیکی سواحل تنگه هرمز در برابر ریزش‎های نفتی براساس شاخص حساسیت زیست محیطی شیلات Fisheries پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">نشت نفت، اکوسیستم<span dir="LTR">&lrm;</span>های ساحلی را نابود نموده و کیفیت آب را به‌شدت تحت تأثیر قرار می<span dir="LTR">&lrm;</span>دهد. شاخص حساسیت زیست محیطی برای کاهش پیامدهای زیست‌محیطی ناشی از نشت نفت و کمک به اولویت تخصیص منابع و جایگزینی در طول عملیات پاک‌سازی تدوین گردیده است. پژوهش حاضر باهدف تعیین حساسیت فیزیکی سواحل تنگه هرمز با استفاده از روش فوق در سال 1392 انجام گردید. به همین منظور با استفاده از تصاویر ماهواره<span dir="LTR">&lrm;</span>ای، نقشه<span dir="LTR">&lrm;</span>های خصوصیت زمین<span dir="LTR">&lrm;</span>شناسی ساحل، جزر و مد و انرژی امواج، شیب و همچنین بازدیدهای میدانی، محدوده موردنظر بر اساس کدهای ارائه شده نووآ در سیستم اطلاعات جغرافیایی (<span dir="LTR">GIS</span>) طبقه<span dir="LTR">&lrm;</span>بندی گردید. بر این اساس از مجموع 258 کیلومتر محدوده مورد نظر، سواحل شنی دانه<span dir="LTR">&lrm;</span>ریز تا متوسط با رتبه <span dir="LTR">3A</span>، 98 کیلومتر (38 درصد)، ریپ رپ&nbsp; با رتبه <span dir="LTR">6B</span> حدود 3 کیلومتر (1 درصد)، پهنه های جزرومدی در معرض با رتبه 7، 61 کیلومتر (24 درصد)، پهنه‌های جزرومدی در پناه با رتبه <span dir="LTR">9A</span>، 8 کیلومتر (3 درصد) و درختان حرا با رتبه <span dir="LTR">10D</span>، 88 کیلومتر (34 درصد) را به خود اختصاص داده<span dir="LTR">&lrm;</span>اند. همچنین نتایج نشان داد 38 درصد سواحل دارای حساسیت کم، 1 درصد با حساسیت متوسط و 61 درصد سواحل دارای حساسیت بالایی نسبت به سهولت پاک‌سازی آلودگی<span dir="LTR">&lrm;</span>های نفتی احتمالی دارند. این بدان معناست که اکثر سواحل تنگه هرمز دارای حساسیت بالایی نسبت به آلودگی<span dir="LTR">&lrm;</span>های نفتی می<span dir="LTR">&lrm;</span>باشند که پاک‌سازی آن<span dir="LTR">&lrm;</span>ها تا حدودی سخت است. لذا استفاده از روش<span dir="LTR">&lrm;</span>های مناسب پاک‌سازی موردنیاز است تا در صورت بروز هرگونه سانحه، کمترین میزان آسیب به این منطقه حساس وارد شود.</p> <p style="text-align: justify;">Oil spills can devastate ecosystems and severely affected water quality. The environmental sensitivity index (ESI) was developed to reduce the environmental consequences of a spill and help prioritize the placement and allocation of resources during cleanup efforts. The aim of this study was to determine of the physical sensitivity of the Strait of Hormuz coasts line using the ESI method (2013). The shorelines of Strait of Hormuz were classified on the basis of environmental sensitivity index (ESI) using satellite data (IRS-PAN & ETM), geological maps, tide and wave energy, slope and filed observations. All obtained data and information were feed into the GIS program. The result showed that the 258 km shoreline were concise about 38% exposed, solid man-made structures (1B), 38 % of fine- to medium-grained sandy beaches (3A), 1% of rip rap (6B), 24 % of exposed tidal flats (7), 3 % of Sheltered tidal flats (9A) and finally 34% of mangroves (10D). Also, in the study area 61% were defined as high sensitivity areas1% Medium sensitivity areas and 38% low sensitivity areas. This means that most of Strait of Hormuz coastlines were as high sensitivity to oil spill, which means clean up is very difficult.&nbsp;</p> شاخص حساسیت زیست‌محیطی, ریزش نفتی, تنگه هرمز Environmental Sensitivity Index (ESI), Oil spill, Strait of Hormuz. 45 52 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-356-2&slc_lang=fa&sid=1 ملیحه سنجرانی 10031947532846003233 10031947532846003233 No بوم شناسی دریا، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، سید محمدرضا فاطمی 10031947532846003234 10031947532846003234 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران افشین دانه کار 10031947532846003235 10031947532846003235 No دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران افشین ماشین چیان 10031947532846003236 10031947532846003236 No دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران امیر حسین جاوید 10031947532846003237 10031947532846003237 No دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران