fa بررسی آلودگی باکتریایی پنج گونه از ماهیان دریایی عرضه شده در بازار اهواز و آبادان تخصصي Special پژوهشي Research این تحقیق به ‏‏منظور شناسایی آلودگی باکتریایی با تاکید بر عوامل عمده باکتریایی بیماری‏‏زای انسانی، در ضایعات جلدی پنج گونه از ماهیان دریایی شامل شوریده (Otolithes ruber)، هامور (Epinephelus coioides)، شانک (Acanthopagrus cuvieri)، سرخو (Latjanus malabaricus) و حلوا سفید (Pampus argenteus) عرضه شده در بازار ماهی‏‏فروشان شهرستان‏‏های اهواز و آبادان در سال 90-1389 انجام گرفته است. پس از خریداری، تعداد 50 قطعه ماهی از هر گونه به‏‏صورتتصادفی و انتقال آن‏‏ها به آزمایشگاه میکروبیولوژی، از ضایعات (لکه‏‏های خونی، موکوس و نواحی خونریزی) سطوح مختلف بدن شامل سر، باله و پوست به‏‏صورت جداگانه کشت داده شد. نتایج حاصله نشان داد که پوست بدن ماهیان مورد آزمایش با 3/45 درصد بیش‏‏ترین آلودگی باکتریایی را داشت، سپس ناحیه سر در رتبه دوم و باله ماهیان با 24 درصد آلودگی در مقام سوم قرار داشت. گونه‏‏های باکتریایی جدا شده شامل Aeromanas spp.، Aeromonas sobria، Aeromonas hydrophila، Staphylococcus aureus، Pseudomonas spp.، Pseudomonas aeruginosa، Acinetobacter lowffii، Enterobacter spp.، Escherichia coli و Enterococcus spp. بودند. گونه‏‏های آئروموناس با 4/17 درصد،فراوان‏‏ترین باکتری‏‏های موجود در این مطالعه بودند. سپس سودوموناس‏‏ها در رتبه بعدی قرار داشتند. کم‏‏ترین باکتری‏‏های شناسایی شده مربوط به انتروکوکوس‏‏ها با 3/1 درصدبود. از بین ماهیان، گونه‏‏های شوریده‏‏ ماهیان، دارای بیش‏‏ترین آلودگی باکتریایی و هامور ماهیان کم‏‏ترین آلودگی را به خود اختصاص دادند. با توجه به ارتباطی که بین گونه‏‏های باکتریایی جدا شده در این بررسی و گونه‏‏های شناخته شده در محیط آب وجود دارد، مدیریت بهداشتی از لحاظ تامین کیفیت مناسب آب، جلوگیری از افزایش بار مواد آلی موجود در آن، جلوگیری از دستکاری بیش از حد در موقع صید، رعایت بهداشت صیادان و نحوه عرضه بهداشتی ماهیان به بازار کاملاً ضروری است. In this study during year 2010 to 2011 total of 300 specimens of 5 marine fishes includingOtolithesruber, Epinepheluscoioides, Acanthopagruscuvieri, LutjanusmalabaricusandPampusargenteus. from fish markets of Ahvaz and Abadanwere collected. A total number of 50 specimens from each species were randomly collected from fish markets and transported to microbiological laboratory using plastic bags in ice. External lesions of the fish were studied. Many bacteria were isolated from skin, fins and head and totally 75 isolates were successfully isolated from fish. The results showed the most infected lesions were in skin with abundance of (45.3 %) and then the fin (24 %). The bacterial species isolated were Aeromanas spp.,Aeromonassobria, Aeromonashydrophila, Staphylococcus aureus, Pseudomonas spp., Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacterlowffii, Enterobacterspp.,Escherichia coli andEnterococcus spp.Between the isolates Aeromonas spp. (17.4 %) and Pseudomonas spp. (16 %) were the most abundantspecies (in theall bacteria isolated) and Enterobacter spp. 1.3 % had the least prevalence. Gram-negative bacteria were recognized as the most prevalent bacteria in this study. Many factors could contribute to human bacterial infections namely poor water quality, handling, transportation, poor hygiene and season. So, health management is mandatory to keep water in good quality and suitable density and take a good care of it in order to control the bacterial agent. In the case of poor hygiene, the contamination of fish and fish products may increase due to unsanitary procedures, the rotation of the assigned duties of workers, and airborne microorganisms during packing of the product. ماهیان دریایی، باکتری، ضایعات خارجی، بیماری، مدیریت بهداشتی Marine fish, Bacteria, External lesions, Diseases, Health management 71 79 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-35-2&slc_lang=fa&sid=1 Laleh Roomiani لاله رومیانی L.roomiani@yahoo.com 1003194753284600528 1003194753284600528 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آبادان Mansoreh Ghaeni منصوره قائنی 1003194753284600529 1003194753284600529 No Sara Ahmadi سارا احمدی 1003194753284600530 1003194753284600530 No