fa بررسی ترکیب غذایی و اثر فصل، جنسیت، بلوغ و طول بر شاخص گاستروسوماتیک سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در شمال غربی خلیج فارس (استان خوزستان) شیلات Fisheries پژوهشي Research سارم دهان بزرگ یکی از ماهیان مهم تجاری از خانواده گیش ماهیان می‌باشد که در خصوص رژیم غذایی آن مطالعاتی در ایران صورت نگرفته است. در این تحقیق 563 عدد ماهی سارم دهان بزرگ در طول 15 ماه نمونه‌‌برداری از آبان 1390 تا دی ماه 1391 در آب‌های استان خوزستان جمع آوری شدند. نتایج حاصل از شاخص گاستروسوماتیک نشان داد که شدت تغذیه در دو جنس یکسان بوده است. در مورد اثر فصل نیز، فقط بین فصول بهار و تابستان اختلاف معنی‌داری وجود ندارد (05/0 P>) در حالی که بین فصول دیگر اختلاف معنی‌داری وجود دارد ( 05/0P< ) و در فصول سرد شدت تغذیه بیشتر از فصول گرم است. هم‌چنین کم‌ترین میزان شدت تغذیه (074/2) در فصل بهار مشاهده شد ولی در زمستان به بیشترین مقدار (379/3) می‌رسد ضمناً شدت تغذیه در ماهیان کوچک (201/5) بیش‌تر از ماهیان بزرگ (460/2) است. با کاهش طول، شاخص گاستروسوماتیک افزایش می‌یابد. نتایج نشان می-دهند که سارم دهان بزرگ دارای رفتار انتخابی در تعیین غذا بوده و ماهی و میگو به ترتیب غذای اصلی و فرعی این گونه را تشکیل می‌دهند و به طور عمده از خانواده‌های شگ ماهیان، گیش ماهیان، بز ماهیان، پنجزاری ماهیان، یلی ماهیان و شمسک ماهیان تغذیه می‌کند The diet of Scomberoides commersonnianus, a commercially important fish of Carangidae, has not been investigated in Iran. In this study, 563 fish of Scomberoides commersonnianu type were caught in Khuzestan waters during fifteen months of sampling from Aban, 1390 to Dey, 1391. In the present study, the gastro-somatic index and food composition of this fish were examined during the fifteen months in Khuzestan waters. The effects of season, length, sex and maturity of the fish on the gastro-somatic index were assessed. This index was also adopted in the determination of feeding intensity. The results showed that feeding intensity was similar in both sexes. There was a significant difference among the seasons (p< 0.05), except for the one between spring and summer (p>0.05). Furthermore, feeding intensity in cool seasons (fall and winter) exceeded that of warm seasons (spring and summer). Also, the lowest level of feeding intensity was observed in spring (2.074), but it reached the maximum rate during winter (3.379). It was also found that feeding intensity rate among small fish was more than large ones and the gastro-somatic index increased with the decrease in length. The results indicated that this fish had a selective behavior in choosing its food items and fish and shrimp constituted the primary and secondary types of food, respectively. The fish which belong to Clupeidae, Carangidae, Mullidae, Leiognathidae, Pristigasteridae, Teraponidae families were found in S.commersonnianus سارم دهان بزرگ, شاخص گاستروسوماتیک, ترکیب غذایی, Scomberoides commersonnianus. Scomberoides commersonnianus, gastro-somatic index, food composition, Talang queenfish. 69 80 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-119-2&slc_lang=fa&sid=1 seyydeh zahra Masoomizadeh سیده زهرا معصومی زاده Pazooki2001@sbu.ac.ir 10031947532846001847 10031947532846001847 Yes Jamileh Pazooki جمیله پازوکی 10031947532846001848 10031947532846001848 No Touraj Valinasab تورج ولی نسب 10031947532846001849 10031947532846001849 No