fa مطالعه تغییرات زمانی-مکانی غلظت فلزات سنگین (روی، مس، نیکل، سرب، کادمیم و جیوه) در آب سواحل ایرانی حوزه جنوبی دریای خزر شیلات Fisheries پژوهشي Research این مطالعه به بررسی غلظت شش فلز سنگین (روی، مس، نیکل، سرب، کادمیم و جیوه)در آب سواحل ایرانی حوزه جنوبی دریای خزرطی چهار فصل درهشت نیم خط عمو دبر ساحل (آستارا،انزلی،سفید رود،تنکابن،نوشهر،بابلسر،امیرآبادوبندرترکمن) در سال 1389 پرداخت. تعداد 93 نمونه آب دراعماق 10، 50 و 100 متری جمع آوری گردید. نمونه‌ها پس از آماده سازی (استخراج و عمل تغلیظ) به روش استاندارد با دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که حداکثر میانگین فلزات روی، نیکل، سرب و جیوه در فصل بهار و عنصر کادمیم در زمستان بودهاست. همچنین غلظت اکثر فلزات در نواحی غربی و مرکزی نسبت به ناحیه شرقی این حوزه بالاتر بود.میانگین سالانه فلزات نیکل، سرب، کادمیم، روی و جیوه درآب به ترتیب برابر59/0±10/2، 18/0±64/1، 10/0±68/0،01/0±11/0میلی‌گرم بر لیتر و40/0±30/3 میکروگرم بر لیتر و سطح و درصد فلزات مختلف در آب بدین ترتیب(0/1 درصد)>Hg(5/2 درصد)Zn>(0/15 درصد)Cu> (1/39درصد)Pb> (3/46 درصد)Niبوده است. اکثر فلزات ضروری ونیم ضروری(Zn, Cu, Ni) و غیرضروری (Pb,Cd, Hg) در آب بیش از استانداردهای ANZECC، MPL و UKMPA بودکه بیانگر آلوده بودن این منطقه با این فلزات می‌باشد.در سال‌های مختلفنیز غلظت اکثر عناصر آنالیز شده (عناصر ضروری و غیرضروری) در حوزه جنوبی دریای خزر فراتر از حد مجازهای اعلام شده بود. همچنین از همبستگی بین پارامترهای محیطی و فلزات می‌توان به این نتیجه رسید که علاوه بر منابع وجود مختلف فلزات،رفتار متفاوت بیوژئوشیمیایی بر غلظت آن‏ها تاثیرگذار بودهاست. This study was conducted to determine six heavy metals (Zn, Cu, Ni, Pb, Cd and Hg) concentrations in water (during four seasons) at eight transects (Astara, Anzali, Sefidroud, Tonekabon, Nowshahr, Babolsar, Amirabad and Turkman) in the southern coasts of the Caspian Sea in 2010-2011. 93 samples of water were collected at 10, 50 and 100 meters depths. All samples were prepared by extracting processes and then determined using Atomic Absorption Spectroscopy (AAS) instrument. Results of current study showed that maximum values of Zn, Ni, Pb and Hg were observed inspring and for Cd was inwinter. Also, at the west and center regions were more contaminatedthanthe east part. Annual mean contents and standard error (±SE) of water were registered 2.10 ±0.59, 1.64 ±0.18, 0.68 ±0.10, 0.11 ±0.01 mg/l and 3.30 ±0.40 µg/l for Ni, Pb, Cd, Zn and Hg, respectively. The mean values of the examined heavy metals with percentage (in parenthesis) in water samples during four seasons were obtained in this order Ni(46.3%)>Pb(39.1%)>Cu(15.0%)>Zn (2.5%)>Hg(1.0%). In conclusion, the results revealed that in the most transects the heavy metal concentrations of water were above the threshold levels associated with the toxicological effects and the regulatory limits (ANZECC, MPL and UKMPA) which represented polluted condition in this area. In addition, correlation between environmental parameters and heavy metals showed that the addition of different resources of metals,different behavior of bio-geochemical behavior was influenced on their concentrations. آلاینده فلزی, آب, حوزه جنوبی دریای خزر, ایران. Heavy metals pollutions,Water,Caspian Sea,Iran 1 12 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-44-8&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله ‏زاده ساروی hnsaravi@gmail.com 10031947532846001598 10031947532846001598 Yes Shaban Najafpour شعبان نجف پور 10031947532846001599 10031947532846001599 No Maryam Rezaei مریم رضایی 10031947532846001600 10031947532846001600 No Abdolah Solaimaniroudi عبداله سلیمانی رودی 10031947532846001601 10031947532846001601 No