fa مطالعه غلظت فرم‏های مختلف فسفر و تاثیر عوامل مختلف در آزاد سازی آن در رسوبات سطحی اعماق مختلف در سواحل ایرانی حوزه جنوبی دریای خزر شیلات Fisheries پژوهشي Research هدف از این تحقیق بررسی تغییرات غلظت فرم‌های مختلف فسفر در رسوبات و عوامل موثر در آزادسازی و انتقال آن‌ها به ستون آبی می‌باشد. تعداد36 نمونه(با سه بار تکرار)از رسوبات سطحی حوزۀ جنوبی دریای خزر جمع‌آوری گردید و میزان غلظت فرم‌های مختلف فسفر(با روش استخراج متوالی) در چهار ایستگاه انزلی،تنکابن،نوشهر و امیرآبادو دراعماق5، 10 و 20متر طی تابستان 1392تعیین شد. از سویی دیگر غلظت آلومینیوم،آهن و کلسیم کل و پارامترهایی مانند EC,Eh وpHبرای یافتن ارتباطی با میزان فسفر آزاد شده اندازه‌گیری گردید.نتایج نشان داد که بیش‌ترین غلظت فسفر معدنی مربوط بهCa-P(06/92 درصد) و کم‌ترین آن مربوط به Loosely-P(19/0 درصد) بوده است، به طوری‌که ترتیب فرم‌های مختلف به صورت Ca-P>Fe-P>Al-P>Loosely-P ثبت گردید. نتیجه این‌که با توجه به بالا بودن pH رسوبات و احیایی بودن آن(Eh<0) شرایطی را فراهم کرده است که فسفر متصل به آهن(Fe-P) با 7/2 درصد به ستون آبی انتقال/آزاد گردد و در ضمن این شرایط نیز برای آزادسازی فسفر متصل شده به سطح رسوبات(Loosely-P) به ستون آبی فراهم شده است. This paper presents distribution of phosphorus (P)(total P, organic and inorganic P) and parameters related to their releasing to the water column in the southern of the Caspian Sea. 36 samples of surface sediments(with triplicate) were collected from four sampling stations namely Anzali, Tonekabon, Noshahr andAmirabad at depths of 5, 10, 20 m during summer 2013. Several forms of the phosphorus in sediment were separated and extracted according to sequential extraction method. In the other hand, the concentration of Al, Fe and Ca and some parameters like Eh, EC and pH were measured for finding their relation with phosphorus releasing. Results showed that the most abundant forms of phosphorus were Ca-P(96.02%) and loosely-P(0.19%) has the lowest amount. Inabundances of different forms of phosphorus follow the order: Ca-P>Org-P>Fe-P>Al-P>Loosely-P. In conclusion, the high amount of pH in sediment and anaerobic condition(Eh<0) release the Fe bound P(2.7%) and loosely bound P to water column. فسفر, رسوبات سطحی, دریای خزر, ایران. Phosphorus, Surface sediments, Caspian Sea, Iran. 1 12 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-44-5&slc_lang=fa&sid=1 Leila Niazi لیلا نیازی 10031947532846001435 10031947532846001435 No Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصرالله زاده ساروی hnsaravi@yahoo.com 10031947532846001436 10031947532846001436 Yes Mohammad Javvad Chaichi محمدجواد چایچی 10031947532846001437 10031947532846001437 No Shaaban Najafpour شعبان نجف پور 10031947532846001438 10031947532846001438 No