fa بررسی رشد و نمو پوست در لارو اولیه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) تخصصي Special پژوهشي Research برای انجام این تحقیق، لاروهای ماهی قزل آلا از روز 1 تا 30 پس از تخم گشایی (30-1 dph) از مرکز تکثیرو پرورش جم واقع در کلات نادری مشهد تهیه، در فرمالین 10 درصد بافری فیکس و به آزمایشگاه منتقل شدند. در هر مرحله جنینی 10 قطعه لارو بر اساس روش های استاندارد بافتی مورد پاساژ بافتی و قالب گیری قرار گرفتند. برش های پارافینی بعد از رنگ آمیزی هماتوکسیلین - ائوزین، با میکروسکوپ نوری مطالعه و زمان بندی مراحل رشد و نمو لایه های اپیدرم و درم پوست در 4 دوره زمانی 7 روزه گزارش شد. در روزهای اول جنینی سلول های اپیدرمی (تک لایه حاوی تعدادی سلول های کوچک موکوسی) و ناحیه درم (بافت مزانشیم تمایز نیافته) قابل مشاهده بودند. در هفته دوم افزایش ضخامت لایه اپیدرم ، تعداد سلول های موکوسی، تشکیل جوانه های حسی و درم با مزانشیم تمایز نیافته مشاهده گردید. تا انتهای هفته چهارم افزایش ضخامت اپیدرم، افزایش حجم و تعداد سلول های موکوسی، متکامل شدن جوانه های حسی و تشکیل درم به صورت بافت همبند تمایز یافته (با ضخامت متفاوت در نواحی مختلف بدن) مراحل پیشرفت رشد و نموی را طی کردند. با شناخت زمان تمایز و رشد و نموی پوست تشخیص و درمان بیماری های مرتبط و بهره وری بیشتر در تکثیر و پرورش این ماهیان ممکن می گردد. In this study, embryos of Rainbow trout, in 1-30 days post hatching (1-30 dph) were prepared from Jam Raising and propagating center in Kalat nadery, mashhad. Samples were fixed in 10 percent buffered formaldehyde and transferred to laboratory. Samples were prepared through usual histological method. Developmental stages of different layers of skin (epithelium and dermis) were studied under light microscope. According to the results, epidermal cells in single layer with few small mucosal cells and mesenchymal dermal layer during first days were observable. During the second week, by increasing the thickness of epidermal layer, high number of mucosal cells, sensory buds formation and mesenchymal dermis layer were observed until the day 30th, these developmental events were progressed. Having knowledge about the chronological stages of skin development, may be helpful in diagnosis and treatment of fish related diseases and so these results may be helpful for raising them and suitable economic goal. قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)، بافت شناسی، پوست، رشد و نمو Rainbow trout, Histology, Skin, Development 75 81 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-146-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Gholamhoseinian زهرا غلامحسینیان Golestan5659@gmail.com 1003194753284600905 1003194753284600905 Yes Islamic Azad University, Mashhad, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد Jina Khayatzadeh جینا زاده خیاط 1003194753284600906 1003194753284600906 No Islamic Azad University, Mashhad, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد Naser Mahdavi shahri ناصر مهدوی شهری 1003194753284600907 1003194753284600907 No Islamic Azad University, Mashhad, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد