fa پویایی جمعیت سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در شمال غربی خلیج فارس شیلات Fisheries پژوهشي Research <span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">ماهی سارم دهان بزرگ (</span><i><span dir="LTR">Scomberoides commersonnian</span></i><span dir="LTR">us</span><span lang="FA">) از گونه‌های مهم تجاری از خانواده گیش ماهیان است که ارزش غذایی فراوان دارد. اهمیت اقتصادی این‌گونه سبب گردیده که فشار صیادی جهت بهره‌برداری بیشتر از ذخیره با شدت انجام گیرد، به‌طوری‌که ذخایر ارزشمند این‌گونه طی اقدامات اخیر دستخوش نوسانات فراوانی گردیده است و با کاهش صید این‌گونه همراه شده است. در این بررسی، نمونه‌برداری به‌صورت ماهیانه از اردیبهشت 1399 تا دی 1399 (2020 میلادی) از صید تجاری تخلیه‌شده در ایستگاه</span> <span lang="FA">های صیادی استان خوزستان (ایستگاه های تخلیه سجافی و چوئبده) انجام و درمجموع 1070 نمونه&rlm; سارم دهان بزرگ زیست</span> <span lang="FA">سنجی شد. بر این اساس، طول بی‌نهایت (</span><span lang="FA">&infin;</span><span dir="LTR">L</span><span lang="FA">) و ضریب رشد (</span><span dir="LTR">K</span><span lang="FA">) به ترتیب 5/105 سانتی</span><span lang="FA">&rlm;&rlm;</span><span lang="FA">متر و 14/0 در سال و شاخص عملکرد رشد (</span><span dir="LTR">Ǿ</span><span lang="FA">) برابر با 2/3 تخمین زده شد. ضرایب مرگ‌ومیر کل (</span><span dir="LTR">Z</span><span lang="FA">)، طبیعی (</span><span dir="LTR">M</span><span lang="FA">) و صیادی (</span><span dir="LTR">Fcur</span><span lang="FA">) به ترتیب 25/1، 209/0 و&nbsp; 04/1 در سال و ضریب بهره</span><span lang="FA">&rlm;&rlm;</span><span lang="FA">برداری فعلی (</span><span dir="LTR">Ecur</span><span lang="FA">) برابر با 833/0 برآورد گردید. تقاطع مرجع زیستی بر اساس معادله تولید به ازای بازسازی (</span><span dir="LTR">YPR</span><span lang="FA">) برحسب مرگ‌ومیر صیادی برابر با (</span><span dir="LTR">F0.1=0.204, Fmax=0.408, F0.5=0.163</span><span lang="FA">) و برحسب میزان بهره‌برداری برابر (</span><span dir="LTR">E0.1=0.494, Fmax=0.661, F0.5=0.439</span><span lang="FA">) برآورد شد. بر اساس برآورد (</span><span dir="LTR">Fmax</span><span lang="FA">) و (</span><span dir="LTR">Emax</span><span lang="FA">)، نرخ فشار صیادی (</span><span dir="LTR">F</span><span lang="FA">) و ضریب بهره</span><span lang="FA">&rlm;&rlm;</span><span lang="FA">برداری (</span><span dir="LTR">E</span><span lang="FA">) می&rlm;&rlm;بایست حدوداً 61% و بیش از 20% کاهش پیدا کند.</span></span></span></span><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><span lang="FA"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;">Largemouth bass (<i>Scomberoides commersonnianus</i>) is an important commercial species of the Carangidae family that has great nutritional value. The economic importance of this species has led to intense fishing pressure to exploit the stock more, so that the valuable stocks of this species have undergone frequent fluctuations during recent measures, which has been accompanied by a decrease in the catch of this species. In this study, monthly sampling was conducted from May 2020 to January 2020 from the commercial catch unloaded at fishing stations in Khuzestan province (Sajafi and Choebdeh unloading stations), and a total of 1070 largemouth bass samples were bioassayed. Based on this, the infinite length (&infin;L) and growth coefficient (K) were estimated to be 105.5 cm and 0.14 per year, respectively, and the growth performance index (Ǿ) was estimated to be 2.3. The total mortality (Z), natural (M), and fishing mortality (Fcur) coefficients were estimated to be 1.25, 0.209, and 1.04 per year, respectively, and the current exploitation coefficient (Ecur) was estimated to be 0.833. The biological reference intersection was estimated based on the YPR equation in terms of fishing mortality equal to (F0.1=0.204, Fmax=0.408, F0.5=0.163) and in terms of exploitation equal to (E0.1=0.494, Fmax=0.661, F0.5=0.439). Based on the estimates of (Fmax) and (Emax), the fishing pressure rate (F) and the exploitation coefficient (E) should be reduced by about 61% and more than 20%.</span></span></span><br> &nbsp; سارم دهان بزرگ, پارامترهای جمعیت, الگوی رشد, نقاط مرجع زیستی, خلیج‌فارس Largemouth bass, population parameters, growth pattern, biological reference points, Persian Gulf 1 15 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-749-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Peyrovi مریم پیروی nimasoltani3794@gmail.com 10031947532846007438 10031947532846007438 No Department of Fisheries, Ahv. C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Laleh Roomiani لاله رومیانی laleh.roomiani@iau.ac.ir 10031947532846007439 10031947532846007439 Yes Department of Fisheries, Ahv. C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Hadideh Maboudi حدیده معبودی mikhak1311@yahoo.com 10031947532846007440 10031947532846007440 No Department of Biology, Ahv. C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. گروه زیست شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.