fa ارزیابی فلزات سنگین تالاب ناصری بر اساس شاخص زیستی فاکتور انتقال (Transfer Factor) در گیاهان آبزی لویی (Typha latifolia) و نی (Phragmites australis) آلودگی Pollution پژوهشي Research <span style="line-height:2;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">گیاهان آبزی جزء گروه های شاخص زیستی هستند که می توانند فلزات سنگین را جذب و انباشته کرده و برای پایش فلزات سنگین استفاده شوند. این پژوهش با هدف ارزیابی فلزات سنگین مس، آهن، روی، سرب، کروم، مولیبدن، منگنز و منیزیم در برگ، ساقه و ریشه گیاهان آبزی نی (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">Typha latifolia</span></i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">) و لویی (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">Phragmites australis</span></i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">) انجام شد. در فصل بهار تعداد 36 نمونه گیاه نی و لویی از 3 ایستگاه تالاب ناصری در استان خوزستان نمونه برداری شد. هضم شیمیایی برگ، ساقه و ریشه گیاهان به روش هضم خشک و فلزات سنگین به وسیله دستگاه </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">ICP-OES</span><span style="font-size:11.0pt"> مدل </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">Varian 710-ES</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"> ساخت کشور آمریکا انجام گردید. بالاترین غلظت فلزات سنگین مربوط به منیزیم در ریشه گیاه نی و ریشه گیاه لویی به ترتیب 13/1064 و 20/1293 میلی گرم بر کیلوگرم به &shy;دست آمد. پایین&shy;ترین مقادیر فلزات نیز مربوط به سرب در ساقه گیاه لویی و برگ گیاه نی به ترتیب 11/0 و 12/0 میلی گرم بر کیلوگرم) بود. فاکتور انتقال فلزات آهن، کروم، منگنز و منیزیم پایین تر از 1 به دست آمد. درمورد فلزات سرب، مس و روی فاکتور انتقال در گیاه آبزی نی بالاتر از 1 بود، اما در گیاه لویی پایین تر از 1 مشاهده شد. غلظت مس، آهن، روی، سرب، کروم، منگنز و منیزیم در برگ، ساقه و ریشه نی و لویی در ایستگاه های مورد مطالعه تالاب ناصری اختلاف معنی داری داشت (</span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">P<0.05</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">)، اما مقادیر فلز مولیبدن در برگ، ساقه و ریشه نی و لویی اختلاف معنی داری را نشان نداد (</span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">P>0.05</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">). گیاهان آبزی نی و لویی غلظت های مختلفی از فلزات سنگین مس، روی، سرب، کروم، منیزیم، منگنز و مولیبدن را جذب و در برگ، ساقه و ریشه انباشت کردند. بنابراین با توجه به فاکتور انتقال فلزات چنین می توان بیان کرد که نی و لویی توانایی جذب و انباشت فلزات را در ریشه و برگ خود دارند.</span></span></span></span></span></span> <span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:black">Aquatic plants are among the biological indicator groups that can absorb and accumulate heavy metals and can be used for monitoring heavy metals. This study aimed to assess the heavy metals copper, iron, zinc, lead, chromium, molybdenum, manganese and magnesium in the leaves, stems and roots of aquatic plants Typha latifolia and Phragmites australis. In the spring, 36 samples of reed and sedge plants were sampled from 3 stations of Nasseri Wetland in Khuzestan Province. Chemical digestion of leaves, stems and roots of plants was performed by dry digestion and heavy metals method using ICP-OES model Varian 710-ES made in the USA. The highest concentration of heavy metals related to magnesium was obtained in the roots of reed and sedge plants (1064.13 and 1293.20 mg/kg, respectively). The lowest metal values ​​were also related to lead in the stems of sedge plants and leaves of reed plants (0.11 and 0.12 mg/kg, respectively). The transfer factor of iron, chromium, manganese and magnesium metals was lower than 1. For lead, copper and zinc metals, the transfer factor in aquatic reed plants was higher than 1, but was lower than 1 in sedge plants. The concentrations of copper, iron, zinc, lead, chromium, manganese and magnesium in the leaves, stems and roots of reed and lui in the studied stations of Nasseri Wetland were significantly different (P<0.05), but the amounts of molybdenum in the leaves, stems and roots of reed and lui did not show a significant difference (P>0.05). Reed and lui aquatic plants absorbed different concentrations of heavy metals copper, zinc, lead, chromium, magnesium, manganese and molybdenum and accumulated them in the leaves, stems and roots. Therefore, considering the metal transport factor, it can be stated that reed and lui have the ability to absorb and accumulate metals in their roots and leaves.</span></span></span></span> فلزات سنگین, گیاهان آبزی, فاکتور انتقال, آبزیان تالابی, اکوسیستم های آبی Heavy metals, aquatic plants, transport factor, wetland aquatic animals, aquatic ecosystems 43 55 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-731-1&slc_lang=fa&sid=1 Azita Koshafar آزیتا کوشافر az.koushafar@iau.ac.ir 10031947532846007246 10031947532846007246 Yes Department of Environment, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. mohammad velayatzadeh محمد ولایت زاده mv.5908@gmail.com 10031947532846007247 10031947532846007247 No Qazvin کاسپین قزوین