fa تحلیل بازسازی اندام در اکسولوتل با رویکرد یادگیری عمیق چندلایه شیلات Fisheries پژوهشي Research <span style="line-height:2;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">بازسازی اندام‌های پیچیده در مهره‌داران بالغ، یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل زیست‌پزشکی محسوب می‌شود. در این میان، اکسولوتل</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"> (<i>Ambystoma mexicanum</i>) </span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">به‌عنوان مدلی منحصر‌به‌فرد با توانایی بازسازی کامل اندام‌های حرکتی، نخاع، قلب و مغز، بستری ارزشمند برای مطالعه مکانیسم‌های زیستی بازسازی فراهم کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل جامع و چندلایه فرآیند بازسازی اندام در اکسولوتل طراحی شد و بر بررسی دینامیک سلولی، فعالیت مسیرهای سیگنال‌دهی، و تنظیمات ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی تمرکز داشت. نمونه‌برداری در فازهای مختلف بازسازی (روزهای 0، 3، 7، 14، 21، 28) انجام شد. مطالعات هیستولوژیک، ایمونوهیستوشیمی، </span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">qRT-PCR</span></i> &nbsp;<span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">و</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"> RNA-seq</span></i> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">برای تحلیل بیان ژن‌های کلیدی مانند </span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">fgf8</span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">, <i>msx1</i>, <i>wnt5a </i></span><i>&nbsp;</i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">و</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">notch1</span></i> &nbsp;<span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">به‌کار رفت. نتایج نشان داد مسیرهای&nbsp;</span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">FGF</span></i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">، </span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Wnt</span></i><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> و</span> <i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Notch</span></i> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">نقش محوری در تشکیل بلاستما و فعال‌سازی سلول‌های بنیادی و پیش‌ساز دارند. همچنین، آنالیز ترنسکریپتومی آشکار ساخت که تنظیم بیان ژن‌ها تحت تأثیر تعامل بین فاکتورهای درون‌زاد، سیگنال‌های محیطی و مکانیسم‌های اپی‌ژنتیکی قرار دارد. یافته‌ها نشان‌دهنده‌ی هماهنگی پیچیده بین ماتریکس خارج‌سلولی، پاسخ‌های ایمنی و مسیرهای سیگنال‌دهی در بازسازی موفق اندام هستند. این مطالعه با ترسیم نمایی دقیق از مکانیسم‌های زیستی بازسازی در اکسولوتل، چشم‌انداز تازه‌ای برای توسعه درمان‌های بازساختی در انسان فراهم می‌سازد و گامی مؤثر در جهت کاربردهای</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"> translational </span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">زیست‌شناسی بازسازی محسوب می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:black">Regeneration of complex organs in adult vertebrates is one of the most challenging biomedical issues. Among them, the axolotl (Ambystoma mexicanum) as a unique model with the ability to completely regenerate motor organs, spinal cord, heart, and brain has provided a valuable platform for studying the biological mechanisms of regeneration. This study was designed to comprehensively and multi-layeredly analyze the process of organ regeneration in axolotl and focused on investigating cellular dynamics, signaling pathway activity, and genetic and epigenetic regulation. Sampling was performed at different phases of regeneration (days 0, 3, 7, 14, 21, 28). Histological, immunohistochemical, qRT-PCR, and RNA-seq studies were used to analyze the expression of key genes such as fgf8, msx1, wnt5a, and notch1. The results showed that the FGF, Wnt, and Notch pathways play a pivotal role in blastema formation and activation of stem and progenitor cells. Also, transcriptomic analysis revealed that the regulation of gene expression is influenced by the interaction between endogenous factors, environmental signals, and epigenetic mechanisms. The findings indicate a complex coordination between the extracellular matrix, immune responses, and signaling pathways in successful organ regeneration. By drawing a detailed view of the biological mechanisms of regeneration in axolotl, this study provides a new perspective for the development of regenerative therapies in humans and is an effective step towards translational applications of regenerative biology.</span></span></span></span><br> &nbsp; اکسولوتل, بازسازی اندام, سلول‌های بنیادی axolotl, organ regeneration, stem cells 71 80 http://jmb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-721-1&slc_lang=fa&sid=1 Amirhossin Rezazadehshirazi امیر حسین رضازاده شیرازی amirrezazadehshirazi1347@gmail.com 10031947532846007649 10031947532846007649 No Faculty of Veterinary Medicine, Islamic Azad University, Kazerun Branch, Fars, Iran. دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون، فارس، ایران Sara Mehboudi سارا مهبودی saramehbudi@gmail.com 10031947532846007650 10031947532846007650 No Faculty of Nursing, Islamic Azad University, Kazerun, Fars, Iran. دانشکده پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، فارس، ایران. Mohammad Tarahomi محمد ترحمی motarahomi2225@iau.ir 10031947532846007651 10031947532846007651 Yes Aquatic Animal Disease Health Group, Faculty of Veterinary Medicine, Islamic Azad University, Kazerun Branch, Fars, Iran گروه بهداشت بیماری‌های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون، فارس، ایران