گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
چکیده: (847 مشاهده)
اصطلاح «ذخیره» (Stock) به گروهی از افراد یک گونه که در یک مکان و یک زمان معین کنار هم هستند، اشاره دارد که دارای نرخ رشد و مرگ و میر مشابهی هستند و واکنشهای مستقلی نسبت به برداشت (صید) نشان میدهند. ارزیابی ذخایر شیلاتی برای مدیریت پایدار صیادی ضروری است و با ارتقاء برنامههای مدیریتی میتواند فرآیند تصمیمگیری صید را بهبود بخشد. انواع روشهای ارزیابی ذخایر عبارتند از: 1) روشهای مبتنی بر دادههای محدود. 2) مدلهای دینامیک زیستتوده (تولید مازاد) مانند مدل شفر (Schaefer). 3) مدلهای ساختار یافته سنی مانند آنالیز جمعیت مجازی (VPA) و مدلهای آماری صید در سن. 4) مدلهای یکپارچه و ساختار یافته طولی. 5) روشهای بیزین و حالت فضایی (مکانی). انتخاب مدل نیز بر اساس در دسترس بودن دادهها، ویژگیهای تاریخچه حیات گونهها و سؤالات مدیریتی انجام میشود. منابع داده برای ارزیابی ذخایر ماهیان نیز مبتنی بر دو نوع داده اصلی است: 1) دادههای وابسته به صید مانند دادههایی که در مورد وزن صید و گاهی اوقات توزیع سایز ارائه میشوند و 2) دادههای مستقل از صید مانند DNA محیطی (eDNA). براساس بررسیهای صورت گرفته جهت اینکه فرآیند ارزیابی ذخایر به سمت وضعیت عملیاتی و کاربردی سوق پیدا کند، باید تغییراتی در سه جنبه از این فرآیند ایجاد شود. اول، جریانهای دادههای کلیدی، خود باید عملیاتیتر و کاربردی شوند تا دادههای مرتبط قابل اعتماد و فوراً در دسترس باشند. دوم، مدلهای ارزیابی ذخایر باید توانایی بیشتری برای گنجاندن دادههای مرتبط متنوع و محاسبه جامع سطوح عدم قطعیت داشته باشند. سوم، افزایش توان عملیاتی بهروزرسانیهای ارزیابی ذخایر، مستلزم سادهسازی فرآیند بازنگری گسترده است که در حال حاضر مورد نیاز است تا نتایج ارزیابی ذخایر بتواند به عنوان مبنای علمی برای مدیریت صید استفاده شود.
نوع مطالعه:
گزارش مورد |
موضوع مقاله:
شیلات دریافت: 1402/8/26 | پذیرش: 1402/10/28 | انتشار: 1402/10/29